HINDI BINIGYAN NG MANA ANG BUNSO KAHIT “SIYA LANG NAMAN ANG NAG-ALAGA” SA MAGULANG, PERO NAMUTLA ANG MGA KAPATID NANG MALAMANG ANG MANA NA MAPUPUNTA SA KANILA AY NAKAKAPANLUMO
Naka-itim na designer suit si Rico at naka-itim na silk dress naman si Gemma. Kakalibing lang ng kanilang amang si Don Fernando, pero parang nasa business meeting na agad sila sa loob ng opisina ni Attorney Salazar.
Sa isang sulok, nakaupo si Ana, ang bunso. Simple lang ang suot, mugto ang mga mata, at tahimik. Siya ang nag-iisang naiwan sa mansyon para alagaan ang ama noong na-bedridden ito ng limang taon dahil sa cancer. Sina Rico at Gemma ay nasa abroad, nagpapakasarap sa buhay at umuuwi lang kapag Pasko.
“Attorney, pakibilisan naman,” iritang sabi ni Rico, tumitingin sa kanyang Rolex. “May flight pa ako pabalik ng Dubai bukas. Basahin na natin kung alin ang mapupunta sa akin.”
“Oo nga,” dagdag ni Gemma. “Gusto ko nang malaman kung sa akin ba mapupunta ang Jewelry Collection ni Mommy at ang mansyon.”
Binuksan ni Attorney Salazar ang Last Will and Testament.
“Makinig kayong mabuti,” seryosong sabi ng abogado. “Ito ang huling desisyon ng Don.”
Umayos ng upo ang dalawa. Si Ana, nakayuko lang.
“Una,” basa ng abogado. “Para sa panganay kong si Rico. Ipinapamana ko sa’yo ang Fernando Construction Firm at lahat ng heavy equipment nito, pati na ang Commercial Building sa Makati.”
Napapalakpak si Rico. “Yes! Sabi ko na nga ba! Jackpot! Salamat, Dad!”
“Pangalawa,” patuloy ni Attorney. “Para sa anak kong si Gemma. Ipinapamana ko sa’yo ang Villa Fernando sa Alabang, kasama ang lahat ng alahas, antique furniture, at tatlong luxury cars sa garahe.”
Napahawak sa dibdib si Gemma sa tuwa. “Oh my God! Sa akin ang mansyon! Finally!”
Tumingin silang dalawa kay Ana nang may halong pang-iinsulto.
“At para kay Ana…” huminto sandali ang abogado.
Ngumisi si Rico. “Ano kaya sa kanya? Yung lumang wheelchair ni Daddy?”
Nagtawanan sina Rico at Gemma.
“Para kay Ana,” pagpapatuloy ni Attorney, “dahil ikaw lang ang nag-alaga sa akin, ibinibigay ko sa’yo ang aking taos-pusong pasasalamat… at ang isang maliit na sobreng ito.”
Inabot ng abogado ang isang manipis na puting sobre kay Ana. Walang titulo ng lupa. Walang susi ng kotse.
Tumawa nang malakas si Gemma. “Yan lang?! ‘Thank you’ letter?! Sabagay, ano bang ambag mo? Tagahugas ka lang naman ng pwet ni Daddy eh. Kami ni Rico ang nagdala ng prestige sa pamilya!”
“Kawawa naman ang bunso,” pang-aasar ni Rico. “Pwede ka namang mamasukan bilang maid ko sa building na minana ko.”
Hindi kumibo si Ana. Tinanggap niya ang sobre nang may dignidad. “Ayos lang po. Ang mahalaga, naalagaan ko si Daddy hanggang huli.”
“Okay, tapos na ba?” tanong ni Rico, akmang tatayo. “Pipirmahan na namin ang pagtanggap sa mana.”
“Sandali,” pigil ni Attorney Salazar. “May Part 2 pa ang pagbabasa. Disclosures of Liabilities.”
“Liabilities? Maliliit na tax lang ‘yan,” kumpas ng kamay ni Gemma.
Pinirmahan nila agad ang dokumento. Signed and sealed.
Dahan-dahang tinanggal ni Attorney ang salamin.
“Mr. Rico, ang Fernando Construction Firm ay bankrupt na. May utang itong 150 million pesos at limang pending lawsuits. Tinanggap mo rin ang utang at mga kaso.”
Nanlaki ang mata ni Rico. “A-ano?!”
“Ms. Gemma, ang mansyon at mga kotse ay nakasangla. Umabot na sa 80 million pesos ang utang. Bukas, pwedeng kumpiskahin ang lahat.”
Namutla si Gemma. Halos himatayin.
“Isasauli namin!” sigaw ni Rico.
“Huli na,” sabi ng abogado. “Irrevocable na ang acceptance.”
Habang nagkakagulo ang magkapatid, binuksan ni Ana ang sobre.
May laman itong sulat at tseke.
“Ana, alam kong sakim ang mga kapatid mo. Ibinigay ko sa kanila ang utang. Para sa’yo, kumuha ako ng life insurance na hindi pwedeng habulin ng creditors.”
PAY TO THE ORDER OF: ANA MARIE CRUZ
AMOUNT: FIFTY MILLION PESOS
Napanganga sina Rico at Gemma.
“Ana! Tulungan mo kami!” iyak ni Gemma.
Tumayo si Ana. “Sabi niyo, taga-hugas lang ako. Kaya niyo na ‘yan.”
Lumabas siya nang may dangal—walang utang, at may malinis na konsensya.