WALANG AWANG PINALAYAS NG ISANG MATAPOBRENG LANDLADY ANG MAG-ASAWANG UUPA DAHIL SA TATLONG BUWANG UTANG NGUNIT NANLAMIG ANG KANYANG KATAWAN NANG BUMUNGAD SA KANYA ANG LIHIM NA IMBENSYON NA GINAWA NG MGA ITO
Kinalampag ng makapal na baston ni Aling Marta ang kinakalawang na gate ng Unit 4 sa isang lumang apartment sa Caloocan. Umalingawngaw ang nakakabinging tunog ng bakal sa buong eskinita, kasabay ng alingasaw ng nilulutong tuyo at ang matinding banas ng araw tuwing alas-dos ng hapon. Bawat hampas niya ay sumasabay sa mabilis at galit na pintig ng kanyang puso.
“Lumabas kayo riyan, mga walanghiya! Tatlong buwan na kayong hindi nagbabayad ng upa! Kapag hindi niyo binuksan itong pinto ngayon din, tatawagin ko ang mga tanod para kaladkarin kayo palabas!” pambubulabog ng hirap nang humingang matanda. Pilit niyang inaayos ang duster habang nag-iipon ng mga usisero sa makipot na pasilyo.
Sa loob ng mahigit dalawampung taon bilang landlady, kilala si Aling Marta sa pagiging walang puso at mahigpit. Wala siyang pakialam kung may malubhang sakit ang umuupa o nawalan ng trabaho; kapag pumalya sa petsa, palayas agad.
Lalo siyang naging masungit ngayon dahil kailangan niya ng malaking halaga para sa maintenance na gamot at physical therapy ng kanyang nag-iisang apo na si Benjie. Si Benjie ay ipinanganak na may cerebral palsy at tuluyang nalumpo ang mga binti. Ang bata ang tanging pamilyang naiwan sa kanya matapos mamatay ang mga magulang nito sa isang aksidente.
Dahan-dahang bumukas ang pinto.
Sumilip ang pawisan at pagod na mukha ni Leo, isang mekaniko sa talyer na napaalis sa trabaho nakaraang buwan. Kasama niya ang asawa nitong si Maya na mangiyak-ngiyak na nakahawak sa laylayan ng lumang kamiseta ng asawa, nanginginig sa takot sa nagbabadyang iskandalo.
“Aling Marta, parang awa niyo na po, bigyan niyo lang po kami ng palugit hanggang bukas. Matatapos na po namin ‘yung pinagkakaabalahan namin sa loob, maibibigay na po namin ang buong bayad,” nagmamakaawang pakiusap ni Leo. Sadyang hinarangan ng malapad niyang katawan ang siwang ng pinto upang hindi makita ng matanda ang gulo sa loob.
Ngunit hindi basta-basta malilinlang si Aling Marta. Ilang linggo na niyang naririnig ang maingay na paghihinang, pagpupukpok ng bakal, at masangsang na amoy ng mga kemikal mula sa kwarto ng mag-asawa tuwing madaling araw.
Idagdag pa ang hinala ng mga kapitbahay na gumagawa ng pekeng plaka o nagrerepack ng ilegal na droga ang dalawa dahil palaging nakasara at nakakandado ang kanilang bintana.
“Anong ginagawa niyo sa loob, ha?! Ginagawa niyo pang kuta ng sindikato ang pamamahay ko!”
Nanggagalaiting itinulak ni Aling Marta ang pinto gamit ang buong bigat ng kanyang katawan. Dahil sa pag-iingat na hindi masaktan ang matanda, napaatras si Leo kaya tuluyang nakapasok ito.
Sumunod sa pagpasok ang dalawang barangay tanod na kanina pa nakaantabay sa likuran.
Sa gitna ng masikip at maalinsangan na sala na puno ng nagkalat na mga turnilyo, makakapal na alambre, at mga retaso ng bakal, isang malaking bagay ang nakatakip ng asul na trapal. Nakaharang dito si Maya, patuloy sa paghikbi.
“Diyan napupunta ang pera niyo imbes na ibayad sa akin?! Ano ‘yan, nakaw na makina?! Makukulong kayo ngayon din!” sigaw ni Aling Marta, sabay hablot nang malakas sa trapal bago pa man makapigil si Leo.
Inaasahan ng matanda na bubulaga sa kanya ang mga sako ng kontrabando. Inihanda na niya ang sarili na isumbat sa kanila ang mga kasalanan nila at ipahiya sila sa buong barangay.
Ngunit nang tuluyang bumagsak ang mabigat na trapal sa sahig, tila naubusan ng hangin ang mga baga ni Aling Marta.
Napanganga rin ang dalawang tanod.
Walang ilegal na makina.
Walang droga.
Isang makintab, matibay, at de-kuryenteng wheelchair ang nakatayo nang buong pagmamalaki sa gitna ng kwarto. Gawa ito sa mga pinagtagpi-tagping magaan ngunit napakatibay na frame ng bisikleta. Nilagyan ito ng makapal at komportableng asul na kutson na halatang kinuha mula sa lumang sofa ng mag-asawa.
Sa kanang gilid nito ay may isang customized na joystick na dinisenyo nang sadyang malambot at madaling kontrolin—tamang-tama para sa mga nanginginig na kamay ng isang batang may cerebral palsy.
Sa ilalim, may maayos na nakakabit na maliit ngunit malakas na baterya na ibinalot sa makapal na plastic.
“A-ano ‘to?” nanginginig at basag ang boses ni Aling Marta, nanlalaki ang mga mata habang tinititigan ang pangalang ‘BENJIE’ na maingat na inukit at masayang kinulayan ng dilaw sa sandalan ng upuan.
Yumuko si Leo habang pinupunasan ang kanyang maruming kamay.
“Pasensya na po, Aling Marta. Noong nakaraang buwan po kasi, nakita ko si Benjie na umiiyak sa labas dahil tuluyan nang bumigay at nabali ‘yung gulong ng luma niyang wheelchair. Narinig ko rin po kayong nakikiusap sa ospital na hulugan na lang ang pambili ng bago pero hindi kayo pinayagan.”
Lumapit si Maya at inalalayan ang natulalang matanda.
“Ibinenta po ni Leo ang mga kagamitan niya sa talyer at ginamit po namin ang pambayad sana sa upa para mabili ‘yung motor at espesyal na baterya. Halos tatlong linggo po siyang hindi natulog para mabuo ‘yan nang palihim. Gusto po sana naming i-surprise si Benjie bukas bilang regalo sa kaarawan niya. Handa naman po kaming umalis ngayon din kung palalayasin niyo kami.”
Page: SAY – Story Around You | Original story
Nanlamig ang buong katawan ni Aling Marta.
Ang pader ng galit at pagiging maramot na ginamit niyang pananggalang sa malupit na buhay ay tuluyang nagkadurog-durog sa isang iglap.
Tiningnan niya nang malapitan ang mga sariwang sugat at paso sa mga kamay ni Leo dahil sa paghihinang—mga sugat na ininda nito para sa kaligayahan, kalayaan, at kinabukasan ng kanyang nag-iisang lumpong apo.
Bumagsak ang maiinit na luha sa kulubot na pisngi ni Aling Marta.
Napahagulgol siya nang napakalakas sa gitna ng maliit na kwarto.
Umiiyak siya hindi dahil sa galit, kundi dahil sa labis na hiya sa kanyang mga naging maling panghuhusga at sa nag-uumapaw na pasasalamat.
Niyakap niya nang napakahigpit ang mag-asawa, isang bagay na hindi niya kailanman nagawa sa sinumang taong umupa sa kanya.
Walang malinaw na salitang lumabas sa kanyang bibig kundi paulit-ulit na “salamat”, ngunit alam ng buong paligid na hindi na kailanman aalis sina Leo at Maya sa apartment na iyon.
Hindi lang isang de-kuryenteng wheelchair ang nabuo mula sa patapon na bakal, kundi isang bagong pamilyang pinagbuklod ng malasakit.