UMIYAK AT NAGMAKAAWA ANG 3-TAONG GULANG KONG ANAK NA WAG KO SIYANG DALHIN SA DAYCARE—NAPASINGHAP AKO NANG DAHILAN NG PAGPASOK KO SA PASILIDAD
Ako si Mariel, 28 taong gulang, at may anak akong si Liam na tatlong taong gulang. Simula noong nagtrabaho ako nang full-time, pinapasok ko siya sa isang daycare malapit sa amin. Mabait at masayahin ang anak ko, hindi siya iyakin at hindi rin takot sa ibang bata—kaya nang bigla siyang umiyak nang todo isang umaga, naguluhan ako.
Habang sinusuotan ko siya ng sapatos, bigla niyang hinila ang kamay ko at umiiyak nang pasigaw.
“Mama, please! ‘Wag po daycare! Ayoko po! Mama please, dito na lang ako!”
Napaatras ako. “Liam? Bakit anak? May nangyari ba?”
Umiling siya pero nanginginig ang baba, napahawak sa leeg ko. “Mama, wag mo po ako iiwan doon…”
Kinabahan ako. Araw-araw siyang masigla pag pumapasok, pero ngayon parang takot na takot. Akala ko baka antok lang, o masama ang pakiramdam, pero wala naman siyang lagnat at normal siya kagabi.
Habang dinadala ko siya papunta sa kotse, patuloy siyang nagmamakaawa. Hindi ko alam kung ano ang iisipin. May masamang nangyari ba? May nakaaway ba siya? O baka naman imagination lang ng bata?
Pagdating sa daycare, lalo siyang humigpit ng yakap sa leeg ko. Pero dahil late na ako sa trabaho, sinubukan ko siyang kausapin nang mahinahon.
“Anak, sandali lang ha? Babalikan ka ni Mama agad mamaya.”
Umiiyak siyang muli at halos mapasipa sa hangin, “Mama please! Ayoko kay Teacher Sarah… ayoko sa room!”
Pagkarinig ko sa pangalan, napakunot noo ako. Si Teacher Sarah ang assistant caregiver. Tahimik pero parang suplada, pero hindi ko akalaing ikakatakot siya ni Liam.
Iniwan ko muna siya sa staff dahil hindi pa rin siya nagsasalita nang malinaw kung bakit. Habang nagmamaneho papunta sa trabaho, hindi ako mapakali. May kumurot sa dibdib ko—iba ‘tong pakiramdam na ‘to. Hindi siya basta tantrums.
Pagdating ng lunch break, binalikan ko ang daycare nang hindi nagsasabi sa kanila. Dahan-dahan akong pumasok sa hallway. Tahimik ang paligid. Pero paglapit ko sa pinto ng classroom ng anak ko, may narinig akong boses—mahina pero mariin.
“Ayan! Huwag kang iiyak! Hindi ka si baby! Umupo ka diyan!”
Parang nanlamig ang buong katawan ko. Boses ni Teacher Sarah ‘yon—matapang, parang galit. Sumilip ako nang bahagya at halos mabitawan ko ang bag ko sa nakita.
Si Liam, nakaupo sa sulok ng pader, hawak ang tuhod niya, nanginginig. May hawak na stuffed toy si Teacher Sarah na siya pa mismo ang nagbigay noong unang araw—pero itinaas niya ito at mabilis na itinapon sa kabilang mesa.
“Tigilan mo ‘yang drama mo! Hindi ikaw ang boss dito!”
Halos sumabog ang dibdib ko sa galit at takot. Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Binuksan ko nang malakas ang pinto.
“ANO’NG GINAGAWA MO SA ANAK KO?!”
Napakislot si Teacher Sarah, pero nakataas pa ang kilay. “Ma’am, huwag kayong—”
“Huwag mo akong ‘ma’am-ma’am’! Narinig ko lahat! At nakita ko siyang nanginginig sa sulok! Para kang walang puso!”
Agad lumapit si Liam sa akin, niyakap ako nang mahigpit at nanginginig pa rin. Dumating ang head admin nang marinig ang sigawan.
“Ano pong nangyayari?”
Diretso kong sinabi ang lahat, pati na ang narinig ko mismo. May isa ring batang babae na narinig kong mahina pa, “Si Teacher Sarah po lagi siyang nagsisigaw…”
Kinabahan ang admin at agad nilang pinatawag ang manager. Tinanggal agad si Teacher Sarah sa loob ng classroom at sinabi sa akin na magbibigay sila ng full investigation, pati na CCTV records.
Pero hindi ako doon tumigil. Kinausap ko ang ibang parents—tatlo sa kanila ang nagsabi na minsan natakot din ang anak nila pero di nila alam ang dahilan.
Makalipas ang dalawang araw, kinumpirma ng pamunuan na si Teacher Sarah ay ire-relieve sa posisyon, may disciplinary action, at sisimulan ang counseling at training sa mga staff. Humingi sila ng tawad at inalok ako ng libre at personalized care plan para kay Liam.
Pero hindi iyon ang pinakamahalaga sa akin—ang pinakamahalaga ay ang boses ng anak ko.
Kinarga ko si Liam sa gabi bago matulog at hinaplos ang buhok niya.
“Anak, sorry ha… Hindi ka na babalik sa lugar na kinatatakutan mo. Pinipakinggan ka ni Mama.”
Tumitingin siya sa akin, medyo namamaga pa ang mata. “Mama… safe na ako?”
Ngumiti ako at hinalikan ang noo niya. “Oo, anak. Hindi ka na nila masasaktan. Nakikinig si Mama. Lagi.”
Mula noon, dinala ko siya sa bagong daycare na mas maliwanag, mas mabait ang mga guro, at may orientation para sa parents.
Sa unang araw niya doon, kabado ako—pero si Liam mismo ang humawak ng kamay ko at ngumiti.
“Mama… okay na ito.”
At doon ko naramdaman—wala nang mas mahalagang marinig kaysa sa tiwala ng sariling anak. At dahil pinili kong paniwalaan ang iyak niya, nailigtas ko siya… at ang ibang bata pa na hindi marunong magsalita para sa sarili nila.