PINAGTSISMISAN ANG MISIS DAHIL 90% NG SWELDO NG MISTER AY KINUKUHA NIYA TUWING SAHOD AT TINGIN NG LAHAT AY “MUKHANG PERA” SIYA AT WALANG AWA SA NAGPAPAKAHIRAP NA ASAWA PERO NATAHIMIK ANG BUONG BARANGAY NANG MINSANG MAKALIMUTAN NIYANG KUNIN ANG SWELDO NITO
Sa Barangay San Roque, kilalang-kilala si Aling Minda bilang “Commander.”
Tuwing a-kinse at a-trenta ng buwan, eksaktong alas-singko ng hapon, nakatayo na si Aling Minda sa labas ng gate ng pabrikang pinapasukan ng kanyang mister na si Mang Berting.
Paglabas na paglabas ni Berting, agad na iaabot nito ang pay envelope kay Minda. Bubuksan ito ng misis, kukunin ang halos lahat ng laman, at magtitira lang ng barya o sapat na pamasahe para sa asawa.
Dahil dito, mainit silang pinag-uusapan ng mga kapitbahay.
“Grabe talaga ‘yang si Minda,” bulong ni Aling Tessie habang nagwawalis. “Walang awa kay Berting. Nagbanat ng buto ‘yung tao, tapos siya ang nagpapasarap sa pera? 90% talaga ang kinukuha! Ginawang gatasan ang asawa!”
“Oo nga,” sang-ayon ni Mang Kulas. “Kaya laging nakakaawa ang itsura ni Pareng Berting eh. Walang pambili ng meryenda. Under na under!”
Ang tingin ng lahat kay Minda ay sakim, kuripot, at dominante. Ang tingin naman nila kay Berting ay isang “mabait na padre de pamilya” na tinitiis ang lupit ng asawa.
Isang Biyernes ng hapon, araw ng sahod.
Hindi sumipot si Aling Minda sa gate ng pabrika.
Nilagnat pala si Minda nang mataas at hindi makabangon sa kama. Tinext niya si Berting: “Pa, hindi kita masusundo. Diretso uwi ka na at dalhin mo ang sweldo para makabayad tayo sa kuryente at makabili ng gamot.”
Tuwang-tuwa si Berting. “Yes! Hawak ko ang buong sweldo ko! Walang bawas!” bulong niya sa sarili. Pakiramdam niya ay nanalo siya sa lotto.
Dahil wala si “Commander,” hindi umuwi agad si Berting.
Dumaan muna siya sa Lotto Outlet.
“Taya ako, P500. Baka sakaling swertehin,” sabi niya. Talo.
“Isa pa! P500 ulit!” Talo pa rin.
Nainis si Berting. Pumunta siya sa tindahan at bumili ng tatlong kaha ng sigarilyo at isang bote ng mamahaling alak. Nagyaya siya ng inuman sa kanto. Nagpasikat siya sa mga barkada.
“Sagot ko ngayon! Buo ang sweldo eh!” pagmamalaki ni Berting.
Pagkatapos mag-inuman, napadaan sila sa may peryahan na may “color game” at sabong. Dahil lasing at feeling mayaman, tumaya si Berting nang tumaya.
“Puro sa Pula! Doble o nada!” sigaw niya.
Alas-dos na ng madaling araw nang makauwi si Berting.
Gising pa si Aling Minda, nanginginig sa lagnat, at naghihintay sa asawa.
“Berting…” mahinang tawag ni Minda. “Nasaan ka na? Mapuputulan na tayo ng kuryente bukas. Nasaan ang sweldo?”
Yumuko si Berting. Amoy alak. Amoy sigarilyo. At ang kanyang mga bulsa ay nakalabas—walang laman.
“Patawad, Minda…” iyak ni Berting. “Naubos ko.”
“Ha?! Sampung libo ‘yun, Berting! Pang-dalawang linggo natin ‘yun! Pambayad sa tuition ng anak mo! Pambili ng bigas!”
“Eh kasi… tumaya ako sa lotto… tapos uminom… tapos nagsugal… akala ko mananalo ako para mabawi ko…”
Sa labas ng bahay, narinig nina Aling Tessie at Mang Kulas ang sigawan. Nakita rin nila kanina si Berting na nagsusugal at nagpapasikat sa kanto.
Doon nila narealize ang totoo.
Kinaumagahan, lumabas si Aling Minda para mangutang ng pambili ng bigas. Nakita siya ng mga kapitbahay. Sa pagkakataong ito, wala nang humusga sa kanya.
Lumapit si Aling Tessie. “Pasensya ka na, Minda. Akala namin kaya mo kinukuha ang sweldo ni Berting ay dahil swapang ka.”
Ngumiti nang mapait si Minda.
“Kung hahayaan ko kasing nasa kanya ang pera, Mare, magiging abo at usok lang ‘yan sa loob ng isang oras,” paliwanag ni Minda. “Kinukuha ko ang 90% hindi para sa akin, kundi para itago. Para sigurado na may pagkain kami sa mesa, may kuryente, at may baon ang mga bata. Ang bisyo niya ang kalaban ko, hindi siya.”
Simula noon, naintindihan na ng buong barangay.
Si Minda ay hindi isang “kontrabida” sa buhay ni Berting. Siya ang salbabida. Siya ang tanging dahilan kung bakit hindi lumulubog ang kanilang pamilya sa kabila ng butas na bulsa ng haligi ng tahanan.
Ang Aral: Huwag tayong mabilis humusga sa diskarte ng ibang mag-asawa. Minsan, ang pagiging mahigpit sa pera ay hindi tanda ng kasakiman, kundi isang anyo ng matinding pagmamahal at proteksyon para sa kinabukasan ng pamilya.