NAGPALIGSAHAN ANG BATA AT MATANDANG MAGTOTROSO KUNG SINO ANG MAKAKAPUTOL NG MAS MARAMING PUNO SA LOOB NG ISANG ARAW. PERO NANG BILANGIN ANG MGA PUNO PAGKALUBOG NG ARAW, LAKING GULAT NIYA DAHIL MAS MARAMING NAPUTOL ANG MATANDA KAHIT PAUPO-UPO LANG ITO

NAGPALIGSAHAN ANG BATA AT MATANDANG MAGTOTROSO KUNG SINO ANG MAKAKAPUTOL NG MAS MARAMING PUNO SA LOOB NG ISANG ARAW. PERO NANG BILANGIN ANG MGA PUNO PAGKALUBOG NG ARAW, LAKING GULAT NIYA DAHIL MAS MARAMING NAPUTOL ANG MATANDA KAHIT PAUPO-UPO LANG ITO

Sa paanan ng Sierra Madre, mayroong isang tanyag na logging camp. Dito nagtatrabaho ang pinakamalalakas na lalaki sa probinsya. Ngunit sa lahat ng mga magtotroso, dalawang pangalan ang laging pinag-uusapan: si Berto at si Mang Karyo.

Si Berto ay bata, maskulado, at punong-puno ng enerhiya. Kaya niyang bumuhat ng dalawang troso nang sabay. Ang tingin niya sa trabaho ay paramihan ng pawis at lakas.

Si Mang Karyo naman ay medyo may edad na. Hindi siya kasing-kisig ni Berto, pero kilala siya sa pagiging kalmado at pulido gumawa.

Isang araw, nagkaroon ng mainitang debate sa kampo. Nagyabang si Berto.

“Wala nang mas gagaling pa sa akin dito!” sigaw ni Berto habang ipinapakita ang malalaking braso. “Kahit pagsama-samahin niyo pa ang lakas ng mga beterano, kayang-kaya ko kayong talunin!”

Napailing si Mang Karyo. “Iho, hindi lang lakas ang kailangan sa gubat. Kailangan din ng utak.”

Na-insulto si Berto. Hinamon niya ang matanda. “Sige nga, Tanda! Magpustahan tayo. Isang araw na kompetisyon. Paramihan ng mapuputol na puno mula pagsikat hanggang paglubog ng araw. Ang matatalo, aalis sa kampo.”

Tinanggap ni Mang Karyo ang hamon.

Kinabukasan, bago pa sumikat ang araw, nakahanda na ang dalawa.

“Game!” sigaw ng kapatas.

Agad na sumugod si Berto sa unang puno.

POK! POK! POK!

Ang lakas ng bawat hataw niya. Sa loob lang ng ilang minuto, bumagsak ang unang puno. Tuwang-tuwa si Berto. Hindi siya tumigil. Lipat agad sa pangalawa. Hataw ulit.

Si Mang Karyo naman ay kalmado lang. Sinukat muna niya ang puno, tinignan ang direksyon ng hangin, at saka pumokpok. Tsak. Tsak.

Lumipas ang unang oras. Basang-basa na ng pawis si Berto pero hindi siya humihinto.

Napansin niyang tumigil si Mang Karyo. Umupo ang matanda sa isang malaking bato sa ilalim ng lilim. Uminom ito ng tubig at pumikit.

Napatawa si Berto. “Hahaha! Sabi na nga ba! Isang oras pa lang, pagod na ang matanda! Siguradong panalo na ako. Hindi ako titigil kahit isang segundo!”

Lalong binilisan ni Berto ang pagpokpok. Gusto niyang tambakan ng puntos ang kalaban.

Lumipas ang tatlong oras. Tanghaling tapat na.

Tumigil ulit si Mang Karyo. Umupo. Nagpahinga ng sampung minuto.

Si Berto naman, kahit gutom at uhaw, ay tuloy pa rin. “Sayang ang oras kung kakain ako. Mamaya na kapag nanalo na ako,” bulong niya sa sarili.

Pagdating ng hapon, ramdam na ni Berto ang matinding pagod.

Namamanhid na ang kanyang mga braso.
Puno ng kalyo at paltos ang kanyang mga kamay.
At higit sa lahat, parang ang kunat-kunat na ng mga puno.

Kaninang umaga, limang hataw lang, putol na ang sanga.
Ngayon, nakaka-dalawampung hataw na siya, pero ayaw pa ring maputol.

BOG! BOG! BOG!

Ang tunog ng palakol niya ay hindi na matinis. Para na siyang namalo ng martilyo sa goma. Tumatalbog na lang ang talim.

Lumingon siya kay Mang Karyo. Nakita niyang nakaupo na naman ang matanda! Pang-limang beses na itong pahinga ni Karyo.

“Tamad talaga!” isip ni Berto. “Sigurado akong doble na ang lamang ko sa kanya.”

Pilit na itinuloy ni Berto ang trabaho gamit ang brute force. Halos mapatid na ang ugat niya sa leeg sa pagpupumilit na mapatumba ang mga puno gamit ang mapurol niyang palakol.

Lumubog ang araw. Pumito ang kapatas. “Tapos na ang laban!”

Bagsak na humiga si Berto sa damuhan. Hingal na hingal. Hindi niya maigalaw ang mga kamay niya sa sobrang sakit. Si Mang Karyo naman ay maaliwalas pa rin ang mukha, parang galing lang sa ehersisyo.

Nagsimulang magbilang ang kapatas.

“Kay Berto… Dalawampu’t limang puno!”

Nagpalakpakan ang mga tao. Napakarami noon para sa isang tao lang. Ngumisi si Berto. “Talo ka na, Tanda.”

Pumunta ang kapatas sa tumpok ni Mang Karyo.

“Kay Mang Karyo… Apatnapu’t isang puno!”

Natahimik ang lahat.

Nanlaki ang mata ni Berto. Bumangon siya kahit masakit ang katawan.

“Imposible!” sigaw ni Berto. “Dinaya niyo ako! Paanong nangyari ‘to?!”

Nilapitan niya si Mang Karyo, nanggigigil sa galit.

“Tanda! Nakita kita! Tuwing isang oras, umuupo ka! Nagpapahinga ka! Tulog ka sa pansitan! Ako, ni isang minuto hindi ako tumigil! Paanong mas marami kang naputol kaysa sa akin?!”

Ngumiti si Mang Karyo. Inilapag niya ang kanyang palakol sa harap ni Berto.

Kuminang ang talim nito sa sinag ng buwan. Napakatalim. Parang labaha.

“Iho,” malumanay na sagot ni Mang Karyo. “Tama ka. Tuwing isang oras, umuupo ako at nagpapahinga ng sampung minuto.”

“O, ‘di ba?!” sumbat ni Berto. “Eh ‘di inamin mo ring tamad ka!”

Umiling ang matanda.

“Ang hindi mo napansin, Berto… sa tuwing nakaupo ako, hindi lang ako nagpapahinga. HINAHASA KO ANG AKING PALAKOL.”

Natigilan si Berto.

“Ikaw,” patuloy ni Mang Karyo. “Dahil ayaw mong tumigil, pumupurol nang pumupurol ang palakol mo. Habang tumatagal, mas lumalakas ang pwersang ginagamit mo pero mas kumokonti ang resulta dahil mapurol na ang gamit mo.”

“Ako? Dahil matalas ang palakol ko buong araw, kaunting pwersa lang ang kailangan ko. Bawat hataw, pasok agad. Mas mabilis, mas malinis, at hindi nakakapagod.”

Napayuko si Berto. Nakita niya ang sarili niyang palakol. Lasog-lasog na ang talim. Pudpod. Halos bilog na ang dulo dahil sa kapapalo nang walang hasa.

Sa araw na iyon, natutunan ni Berto at ng lahat ng naroon ang isang mahalagang leksyon sa buhay.

Ang pagiging busy ay hindi laging ibig sabihin ay productive.

Kapag puro ka trabaho at wala kang pahinga, pumupurol ka—pumupurol ang isip, pumupurol ang katawan, at pumupurol ang kalidad ng gawa mo.

Minsan, ang paghinto para magpahinga, mag-aral, at “hasain” ang iyong kakayahan ang susi para mas maging epektibo. Ang tunay na sikreto ng tagumpay ay wala sa dami ng oras na iginugol sa pagpokpok, kundi sa talim ng isipan na gamit mo sa bawat hataw.