NAGLALAKAD ANG ISANG MATANDA SA DALAMPASIGAN NANG MAKITA NIYA ANG ISANG BATA NA ISA-ISANG PINUPULOT ANG MGA “STARFISH” NA NAPADPAD SA BUHANGIN AT IBINABALIK ITO SA DAGAT

NAGLALAKAD ANG ISANG MATANDA SA DALAMPASIGAN NANG MAKITA NIYA ANG ISANG BATA NA ISA-ISANG PINUPULOT ANG MGA “STARFISH” NA NAPADPAD SA BUHANGIN AT IBINABALIK ITO SA DAGAT

Madaling araw pa lang sa dalampasigan ng Isla Hermosa. Kakatapos lang ng isang malakas na bagyo noong nakaraang gabi. Ang dagat, na karaniwang kalmado, ay nagalit at nagtulak ng libu-libong lamang-dagat papunta sa pampang.

Nang humupa ang tubig dahil sa low tide, tumambad ang isang nakakaawang tanawin.

Ang milya-milyang haba ng puting buhangin ay natatakpan ng libu-libong Starfish (bituin-dagat). Kulay kahel, pula, at asul ang buong dalampasigan. Nandoon sila, hindi makagalaw, unti-unting natutuyo sa hangin. At habang sumisikat ang araw, ang init nito ang unti-unting papatay sa kanila.

Sa gitna ng trahedyang ito, may isang maliit na pigura na gumagalaw.

Si Nonoy, isang pitong taong gulang na batang lalaki.

Hindi siya naglalaro. Hindi siya namumulot ng shells para iuwi.

Si Nonoy ay basang-basa ng pawis at tubig-alat. Mabilis ang kanyang kilos.

Yuyuko.
Pupulot ng starfish.
Tatakbo nang kaunti palapit sa tubig.
At ihahagis ito pabalik sa dagat nang buong pwersa.

PLOK!

Ganoon lang ang ginagawa niya, paulit-ulit. Walang tigil.

Sa ‘di kalayuan, naglalakad si Donya Corazon. Siya ay isang retiradong guro na nakatira sa rest house malapit sa dagat. Matanda na siya, masungit, at medyo cynical na sa buhay. Para sa kanya, ang mundo ay malupit at walang magagawa ang isang tao para baguhin ito.

Pinanood niya si Nonoy. Napailing siya.

“Anong ginagawa ng batang ‘yan?” bulong ni Donya Corazon. “Naglalaro ba siya? Hindi niya ba alam na delikado ang alon?”

Lumapit siya nang kaunti. Doon niya nakita ang ginagawa ng bata.

Nakita niya ang pawis sa noo ni Nonoy. Nakita niya ang pagod sa maliliit nitong braso.

Natawa nang mapakla si Donya Corazon.

“Hoy, bata!” tawag niya.

Tumigil si Nonoy. Hinihingal. Hawak niya ang isang malaking blue starfish sa kanyang kamay.

“Magandang umaga po, Lola,” magalang na bati ni Nonoy.

“Anong ginagawa mo?” tanong ng matanda. “Kanina pa kita pinapanood. Bakit mo itinatapon pabalik ‘yang mga ‘yan?”

“Namamatay po kasi sila, Lola,” sagot ni Nonoy na may halong pag-aalala. “Naabutan po sila ng low tide. Kapag tumaas na po ang sikat ng araw mamayang tanghali, matutusta po sila sa init. Kailangan po nila ng tubig para mabuhay.”

Tumingin si Donya Corazon sa paligid. Itinuro niya ang kilometro-kilometronng haba ng dalampasigan.

“Iho, tignan mo nga ang paligid mo,” sermon ng matanda. “May libu-libong starfish dito. Masyadong mahaba ang pampang. Kahit maghapon ka pang maghagis diyan, hindi mo sila mauubos. Baka nga mapagod ka lang at magkasakit.”

Lumapit pa lalo ang matanda at tumingin sa mata ng bata.

“Sa tingin mo ba talaga, may magagawa kang pagbabago (difference)? Masyadong malaki ang problema. Masyadong maliit ang nagagawa mo. Sayang lang ang pagod mo.”

Natahimik si Nonoy.

Tumingin siya sa malawak na dalampasigan. Tama ang matanda. Hindi mabilang ang mga starfish. Marami sa kanila ay hindi na gumagalaw. Imposibleng mailigtas niya ang lahat. Siya ay nag-iisa lang, maliit, at mahina.

Pero tumingin ulit si Nonoy sa starfish na hawak niya sa kanyang kamay.

Ramdam niya ang munting pagkilos ng mga tube feet nito sa kanyang palad. Buhay pa ito. Humihinga pa.

Tumingin si Nonoy kay Donya Corazon. Ngumiti siya nang matamis.

Dahan-dahan, yumuko si Nonoy at inihagis ang starfish pabalik sa malalim na bahagi ng dagat.

SPLASH!

Lumubog ang starfish. Nakabalik ito sa kanyang tahanan. Ligtas sa init ng araw. Ligtas sa kamatayan.

Humarap si Nonoy sa matanda at sumagot:

“Lola, tama po kayo. Hindi ko po kayang iligtas silang lahat. Hindi ko po kayang baguhin ang buong mundo…”

Tinuro ni Nonoy ang spot sa dagat kung saan bumagsak ang starfish.

“…Pero para sa starfish na ‘yun? Malaki po ang pinagbago ng mundo niya. Para sa kanya, nabago ang lahat.”

Natigilan si Donya Corazon.

Parang tinamaan ng kidlat ang puso ng matanda. Ang kanyang lohika, ang kanyang pagiging praktikal, at ang kanyang pagka-negatibo ay gumuho sa isang simpleng sagot ng bata.

Narealize niya na sa loob ng maraming taon, hindi na siya tumutulong sa kapwa dahil iniisip niyang “masyadong malaki ang problema ng Pilipinas, wala naman akong magagawa.”

Pero mali pala siya. Hindi kailangang iligtas ang buong mundo nang sabay-sabay.

Nawala ang sungit sa mukha ni Donya Corazon. Napalitan ito ng hiya at paghanga.

Dahan-dahang yumuko ang matanda. Masakit ang kanyang likod at tuhod, pero hindi niya ininda.

Pumulot siya ng isang starfish.

Kulay pula. Buhay pa.

Inihagis niya ito sa dagat.

Tumingin siya kay Nonoy at ngumiti. “Tama ka, iho. Ligtas na ang isang ‘yun.”

Nagkatinginan sila at nagtawanan.

Sa ilalim ng sumisikat na araw, dalawang tao—isang musmos at isang uugod-ugod—ang magkatabing naglakad sa dalampasigan. Yuko. Pulot. Hagis.

Wala silang usapan. Basta tuloy lang ang trabaho.

Maya-maya, may dumaang jogger. Nakita ang ginagawa nila. Tumigil ito, yumuko, at naki-hagis na rin.

May dumaang pamilya. Nakigaya ang mga bata. Pati ang tatay at nanay, tumulong na rin.

Bago mag-tanghali, halos limampung tao na ang nasa dalampasigan. Tulong-tulong.

Hindi nila nailigtas ang lahat. May mga namatay pa rin. Pero noong araw na iyon, libu-libong starfish ang nabigyan ng pangalawang buhay dahil may isang batang hindi naniwala na “sayang lang ang pagod.”

Natutunan ni Donya Corazon ang pinakamahalagang leksyon sa huling yugto ng buhay niya: Huwag mong maliitin ang kakayanan mong tumulong. Dahil sa bawat isang tao na tinutulungan mo, hindi mo man nababago ang buong mundo, pero binabago mo naman ang buong mundo para sa taong iyon.