NAGALIT ANG ANAK DAHIL NAHULI NIYANG “NAGNANAKAW” NG PAGKAIN SA REF ANG NANAY NIYANG MAY DEMENTIA, PERO NAPALUHOD SIYA SA IYAK NANG MAKITA KUNG SAAN ITO DINADALA

NAGALIT ANG ANAK DAHIL NAHULI NIYANG “NAGNANAKAW” NG PAGKAIN SA REF ANG NANAY NIYANG MAY DEMENTIA, PERO NAPALUHOD SIYA SA IYAK NANG MAKITA KUNG SAAN ITO DINADALA

Alas-dos ng madaling araw. Gising pa rin si Rico, 35 anyos, pagod na pagod galing sa trabaho sa call center. Hindi siya makatulog dahil may naririnig siyang kaluskos sa kusina.

Tumayo siya, iritado. “Sabi na nga ba… gising na naman si Nanay,” bulong niya.

Ang nanay niyang si Aling Choleng, 75 anyos, ay may Alzheimer’s at Dementia. Madalas itong makalimot, paulit-ulit magtanong, at may mga gabing hindi na siya nakikilala.

Pagdating ni Rico sa kusina, nakita niyang bukas ang refrigerator. Nandoon ang nanay niya—dahan-dahang kumukuha ng pagkain, parang may ginagawang kasalanan.

Isang hita ng pritong manok na tira sa hapunan, dalawang pirasong tinapay, at isang supot ng ubas.

“NAY!” sigaw ni Rico.

Nagulat si Aling Choleng. Nanginginig ang kamay, muntik mabitawan ang manok. Takot ang bakas sa mga mata.

“Ano na naman ’yan?!” galit na sabi ni Rico. “Kakakain niyo lang kanina! Bakit kayo kumukuha ng pagkain nang patago? Para kayong daga!”

Hindi sumagot ang matanda. Sa halip, niyakap niya ang mga pagkain at mabilis na pumasok sa kwarto.

Sinundan siya ni Rico. “Nay! Huwag niyo ngang ubusin ang laman ng ref! Budget ’yan sa buong linggo!”

Pagbukas ni Rico ng pinto, nakita niyang nakaupo sa kama ang nanay niya. Wala na ang pagkain.

“Asan na?” tanong niya. “Saan niyo tinago? Kakainin niyo ba ’yan lahat? Tapos sasakit tiyan niyo!”

Dahil sa pagod at stress, nawalan siya ng pasensya. Naghanap siya sa cabinet—wala. Yumuko siya at sinilip ang ilalim ng kama.

Doon, nanlaki ang mga mata niya.

May isang lumang shoebox sa ilalim ng kama. Puno ito ng pagkain: biskwit na luma, saging na nangingitim, hotdog na nakabalot sa tissue, at ang pritong manok na kinuha kanina. Lahat ay maayos na nakabalot sa panyo—parang baon sa eskwela.

“Ano ’to, Nay?!” sigaw ni Rico. “Nilalanggam na ’to! Ang baho! Bakit kayo nag-iipon ng basura?!”

Akmang itatapon niya ang kahon nang biglang tumayo si Aling Choleng at hinablot ang braso niya. Umiiyak ang matanda.

“Huwag! Parang awa mo na!” pakiusap nito.

“Panis na ’to!” sigaw ni Rico.

Tumingin sa kanya ang matanda—punô ng pag-aalala, hindi para sa sarili niya, kundi para sa iba.

“Para ’yan kay Rico,” umiiyak na sabi ni Aling Choleng.

Natigilan si Rico. “Ha?”

“Sa anak ko ’yan,” paliwanag ng matanda habang pinupulot ang manok. “Pauwi na siya galing school. Wala siyang baon. Payat na payat na ’yon. Baka gutom na gutom pag-uwi.”

Hinaplos niya ang balot ng pagkain. “Wala kaming pera… kaya tinatabi ko ’to. Kapag dumating si Rico, may kakainin siya. Mahal na mahal ko ang anak ko. Ayaw kong magutom siya.”

Bumagsak ang balikat ni Rico.

Ang akala niyang katakawan at pagnanakaw—pagmamahal pala.

Sa isipan ni Aling Choleng, bumalik ang alaala sa panahong bata pa si Rico—noong mahirap sila, walang makain, at araw-araw naghihintay ang isang ina sa anak niyang galing eskwela.

Hindi niya kinakain ang kinukuha niya sa ref. Tinitiis niya ang gutom para may maibigay sa anak niya.

Nanlabo ang paningin ni Rico sa luha. Napaluhod siya at niyakap ang tuhod ng nanay niya.

“Nay… andito na po ako. Ako po si Rico…”

Hinawakan ni Aling Choleng ang mukha niya. Saglit na luminaw ang mga mata.

“Rico?” bulong nito. “Kumain ka na ba, anak? Heto oh… may manok ako. Sa’yo na ’to.”

Kinuha ni Rico ang manok—hindi para itapon, kundi para tanggapin ang pagmamahal na hindi kailanman nawala.

“Salamat po, Nay… salamat.”

Hindi niya itinapon ang mga nakatagong pagkain. Sa halip, tinabihan niya ang nanay niya sa pagtulog, yakap-yakap ito, at nangakong hinding-hindi na niya muling pagagalitan ang babaeng ang tanging kasalanan ay ang sobrang pagmamahal sa kanya.

—

Kinabukasan, nagising si Aling Choleng na may ngiti. Hindi niya alam kung anong araw na, pero alam niyang may anak siyang mahal na mahal niya. At si Rico, bago pumasok sa trabaho, nag-iwan ng maliit na baunan sa tabi ng kama—may laman na mainit na pagkain at isang sulat: “Hindi na po ako magugutom, Nay. Ako na po ang bahala sa’yo.”