Itinago ng Aking Ina ang Kanyang Kasal sa Akin — Ngunit Hindi Ako Handa sa Kung Sino ang Kanyang Pinakasalan
Gabing-gabi na, nakalubog ako sa bundok ng papeles na iniwan ng boss kong tila ba wala nang ibang tauhan kundi ako. Habang pinipilit kong hindi antukin, biglang tumunog ang cellphone ko.
“Anak…” boses ni Tita Lorna, kapatid ni Mama. Mahina, parang nagdadalawang-isip. “Gusto ko lang malaman mo… ikakasal na bukas ang Mama mo.”
Parang tumigil ang mundo ko. Napaatras ako sa upuan, hawak ang dibdib na tila biglang pinisil ng malamig na kamay.
“A-anong ibig mong sabihin?!” halos pasigaw kong tanong. “Kasal? Kanino? At bakit—BAKIT hindi niya sinabi sa akin?”
Tahimik si Tita. Ramdam ko ang bigat ng kanyang paghinga sa kabilang linya.
“Hindi ko dapat sinasabi, anak. Pero ayokong ikaw mismo ang masaktan kapag nalaman mong… hindi ka inanyayahan.”
Parang binuhusan ako ng yelo. Ako, nag-iisang anak, itinago ang kasal mula sa akin. Bakit? Ano’ng tinatago ni Mama?
—
Kinabukasan, hindi ko mapigilang sundan ang bakas ng lihim na seremonya. Nalaman kong gaganapin ito sa isang maliit na simbahan sa kabilang bayan, tahimik at malayo sa mata ng mga kakilala.
Habang papalapit ako sa lugar, halos mabingi ako sa tibok ng puso ko. Nakasilip ako mula sa pinto ng simbahan, at halos hindi ako makahinga sa nakita ko.
Nakatayo sa altar si Mama, nakasuot ng simpleng puting bestida. Ngunit ang ikinagulat ko—ang lalaking hinihintay niya ay hindi estranghero. Hindi rin ito ang inaasahan kong “bagong pag-ibig” na lihim niya.
Ito’y si Rogelio.
Ang matagal nang kasamahan ni Papa sa negosyo. Ang taong minsan ay itinuring naming “pamilya,” palaging naroon sa bawat pagtitipon, pero laging may kakaibang titig kay Mama na hindi ko noon pinansin.
Nang makita ko siyang nakangiti, hawak ang kamay ng aking ina, parang biglang pumutok ang lahat ng tanong sa ulo ko. Ilang taon na ba itong lihim? Simula pa ba noong nabubuhay si Papa? O pagkatapos lamang niyang mamatay?
—
Hindi ko na napigilang pumasok. Lahat ng mata ay napalingon sa akin. Halos mahulog ang bulaklak na hawak ng abay nang makita akong naglalakad, nanginginig, puno ng galit at lungkot.
“Mama!” sigaw ko. “Paano mo nagawa sa akin ito? Ako, sariling anak mo, itinago mo. At siya? Siya ang pinili mo?”
Natigilan si Mama. Ang saya sa mukha niya’y napalitan ng kaba at pangamba. Tumulo ang luha sa kanyang pisngi.
“Anak, patawarin mo ako…”
Ngunit hindi ko hinayaan. “Bakit siya, Ma? Bakit si Tito Rogelio? Hindi mo ba alam kung gaano kasakit na makita kang ikasal sa taong palaging nasa anino ni Papa?!”
Nagkagulo ang mga tao. May mga bulung-bulungan. Si Rogelio ay lumapit, seryoso ang mukha.
“Anak… hindi mo naiintindihan.”
Umalingawngaw ang boses niya, mabigat, ngunit hindi mayabang. “Matagal na akong may pagmamahal sa iyong ina. Ngunit kahit minsan, hindi ko nilapastangan ang pagkakaibigan namin ng iyong ama. Ngayon lang kami nagkaroon ng pagkakataon—at matagal itong pinag-isipan ng iyong ina.”
Nanlamig ako. Hindi ko alam kung galit o awa ang nangingibabaw. Ngunit bago pa ako makapagsalita, dumating ang isang matandang pari mula sa gilid.
“Ako mismo ang humikayat sa iyong ina na ipagpatuloy ito,” mahinahong sabi ng pari. “Bago pumanaw ang iyong ama, kinausap niya ako. Ipinagbilin niya na kung sakali mang mawala siya, huwag hayaang mabulok sa lungkot ang iyong ina. At kung sakaling may taong tunay na magmamahal at mag-aalaga sa kanya, dapat niyang bigyan ng pagkakataon.”
Nanlaki ang mata ko.
“Ano… ibig ninyong sabihin, alam ni Papa?!”
Tahimik si Mama, nanginginig ang mga labi.
“Anak… alam ng Papa mo. Pinakiusap niya kay Rogelio… na kung may mangyaring masama, siya ang magbantay sa akin, at sa iyo.”
Parang gumuho ang bigat na bumabalot sa dibdib ko. Naalala ko ang mga gabing wala si Papa, at si Rogelio ang laging nariyan para tumulong. Ang mga sandaling akala ko’y simpleng malasakit lang.
Hindi ko napigilang umiyak. Bumigay ang tuhod ko at napaupo sa gitna ng simbahan. Lumapit si Mama at niyakap ako.
“Hindi kita sinama, anak, kasi alam kong masasaktan ka. Ayokong isipin mong pinalitan ko ang Papa mo. Pero mali ako. Dapat sinabi ko sa iyo.”
Hinawakan ako ni Rogelio sa balikat. Ang mga mata niya’y puno ng paggalang, hindi panlalamang.
“Hindi ko kayang palitan ang iyong ama. Siya ang kaibigan ko, at siya ang unang nagbigay ng pahintulot na mahalin ko ang pamilya niya. Pero kung ayaw mo, anak… aalis ako. Hindi ko pipilitin.”
—
Tahimik ang simbahan. Lahat nakatingin sa akin. Ako ang kailangang magdesisyon.
Pinikit ko ang mga mata, inalala si Papa—ang kanyang mga ngiti, ang kanyang mga bilin. At doon ko naramdaman: baka nga ito ang kanyang huling regalo kay Mama. Ang tiyakin na may mag-aalaga sa kanya.
Dahan-dahan kong inangat ang tingin.
“Kung ito ang hiling ni Papa… kung dito ka magiging masaya, Ma… tatanggapin ko.”
Napasigaw ang mga tao sa saya. Yumakap sa akin si Mama nang mahigpit, at tumulo ang luha sa kanyang mata—ngunit ngayon ay luha ng kaluwagan. Si Rogelio, nanatiling nakatayo, mahigpit ang hawak sa kamay ng aking ina, ngunit bakas sa kanyang mukha ang respeto sa desisyon ko.
At sa unang pagkakataon mula nang mawala si Papa, naramdaman kong hindi na ako nag-iisa.