ISANG JANITOR SA OSPITAL ANG NAKAKITA NG LUKOT NA LIHAM MULA SA PASYENTENG KAKAMATAY LAMANG NA NAGLALAMAN NG HULING BILIN AT LOKASYON NG ISANG MALAKING HALAGA PARA SA ANAK NA KANYANG INIWAN
“Swish. Plak. Swish. Plak.” Ang ritmikong tunog ng basang mop na idinidiin sa malamig na puting baldosa ang tanging umaalingawngaw sa loob ng bakanteng Room 304. Amoy matapang na kemikal at malungkot na pamamaalam ang hangin. Kakatapos lamang linisin ni Ruben ang katawan ng pasyenteng binawian ng buhay kaninang madaling araw. Sa loob ng sampung taon bilang isang janitor sa pampublikong ospital na ito, sanay na siya sa mukha ng kamatayan, ngunit laging may kurot sa kanyang dibdib sa tuwing may nakikitang pasyenteng namamatay nang walang ni isang kaanak na nakabantay.
Nagpunas ng pawis si Ruben gamit ang laylayan ng kanyang kupas na uniporme. Nanginginig ang kanyang mga kalamnan sa pagod dahil pangatlong sunod-sunod na shift na niya ito. Kailangan niya ng overtime pay. Sa Lunes na ang huling palugit para sa matrikula ng kanyang anak na si Maya na kumukuha ng nursing. Kung hindi siya makakabayad, hindi ito makakapag-take ng final exams at masisira ang pangarap nitong makapagtapos. Sa edad na limampu, pakiramdam ni Ruben ay nauubusan na siya ng lakas para itaguyod ang pamilya, ngunit wala siyang karapatang sumuko.
Tinungo niya ang kama upang palitan ang mga kumot at sapin. Nang buong lakas niyang iangat ang mabigat na kutson para ayusin ang punda, isang lumang sobre na kulay kape ang nahulog sa sahig. Maalikabok ito at may mga mantsa ng natuyong kape. Nagtaka si Ruben. Bawal mag-iwan ng personal na gamit ang mga pasyente. Pinulot niya ito at tiningnan ang labas. Walang nakasulat na pangalan, tanging isang lumang address lamang: “Para sa umuupa sa 143 Kalachuchi Street, kung sino man siya.”
Dahan-dahang binuksan ni Ruben ang sobre. Isang nakatuping papel na may panginginig na sulat-kamay ang bumungad sa kanya. “Hindi ko alam kung sino ang makakabasa nito, ngunit nagmamakaawa ako, tulungan mo ako,” simula ng liham. “Ako si Eduardo. May taning na ang buhay ko dahil sa kanser. Bago ako mawala, gusto kong itama ang pinakamalaking pagkakamali ko. Tatlong dekada na ang nakakalipas, iniwan ko ang mag-ina ko dahil sa duwag ako at baon sa utang. Ngunit araw-araw, nagtrabaho ako sa minahan para makaipon.”
Patuloy sa pagbabasa si Ruben, bumibilis ang tibok ng kanyang puso sa bawat salita. “Ibinaon ko ang lahat ng ipon ko sa isang lata ng biskwit sa ilalim ng puno ng mangga sa likod ng lumang bahay namin sa 143 Kalachuchi Street. Pakiusap, hanapin mo ang anak kong si Ruben. Ibigay mo sa kanya ang pera. Sabihin mong patawarin niya ang isang walang kwentang ama.”
Nanlamig ang buong katawan ni Ruben. Halos mabitawan niya ang papel dahil sa matinding panginginig. Ang pasyenteng namatay kaninang madaling araw, ang kawawang matandang lalaking halos isang buwan niyang pinupunasan ng maligamgam na tubig, sinusubuan ng mainit na lugaw sa tuwing sinusumpong ng ubo, at pilit na kinakausap habang naghihingalo nang walang sinumang dumadalaw… ay walang iba kundi ang sarili niyang ama na matagal na niyang ibinaon sa limot at kinamumuhian.
Page: SAY – Story Around You | Original story
Bumuhos ang masaganang luha sa mga mata ni Ruben. Napaluhod siya sa sahig ng ospital, yakap-yakap ang lukot na papel. Buong buhay niya, naniwala siyang kinalimutan na sila nito. Buong buhay niya, nagtanim siya ng galit. Ngunit sa hindi inaasahang pagkakataon, pinagtagpo muli sila ng tadhana sa mga huling araw nito, kung saan nagsilbi siya rito hindi bilang isang anak na may galit, kundi bilang isang taong may malasakit.
Kinabukasan ng hapon, matapos ang kanyang nakakapagod na shift, nagtungo si Ruben sa lumang address. Matagal nang abandonado ang bahay na iyon at natatakpan na ng matataas na talahib ang bakuran. Bitbit ang isang pala, tinungo niya ang likuran kung saan nakatayo pa rin ang matayog na puno ng mangga. Sa bawat paghukay niya sa lupa, tila hinuhukay rin niya ang mga baong sakit at hinanakit ng nakaraan.
Maya-maya pa’y tumama ang dulo ng pala sa isang matigas na bagay. Isang kinakalawang na lata ng biskwit. Nanginginig ang mga kamay ni Ruben nang iahon niya ito at buksan ang takip. Bumungad sa kanya ang mga nakabalot na pera—mga lumang papel na inipon nang maingat sa loob ng tatlumpung taon. Kasama ng pera ay isang kupas na litrato ng isang batang lalaki na nakasakay sa balikat ng isang nakangiting lalaki. Litrato nila noong siya ay limang taong gulang pa lamang.
Sapat na sapat ang halaga sa loob ng lata upang mabayaran ang buong matrikula ni Maya hanggang sa makapagtapos ito ng kolehiyo, at may sobra pa para makapagsimula sila ng maliit na negosyo. Tumingala si Ruben sa langit habang umiiyak, hawak ang litrato sa kanyang dibdib. Ang lalaking pinakakinamumuhian niya ang nagbigay ng pinakamalaking lunas sa kanyang mga problema. Wala man silang pagkakataong magkausap bilang mag-ama bago ito nalagutan ng hininga, naramdaman ni Ruben na sa wakas, ganap na siyang nakapagpatawad at nakalaya sa kadena ng nakaraan.