INIWAN SIYANG MAG-ISA NG KANYANG PAMILYA DAHIL SA KAHIRAPAN—PERO ANG KANYANG PAGBABALIK MAKALIPAS ANG DALAWANG DEKADA AY NAGPAIYAK AT NAGPASIGAW NG PALAKPAKAN
—
Sa isang baryo sa Bangladesh, nakatira ang isang batang babae na si Amina, pitong taong gulang pa lamang nang magsimulang mabago ang kanyang mundo. Noong araw na iyon, ang kanyang ina at ama ay nag-empake ng kaunting gamit. Ramdam ni Amina ang kaba.
“Anak,” bulong ng kanyang ama, “kailangan naming lumuwas sa siyudad para maghanap ng trabaho. Pangako, babalikan ka namin.”
Pero sa murang edad, naramdaman na niya ang kasinungalingan sa pagitan ng mga salita. Nang tumalikod ang kanyang mga magulang at naglaho sa alikabok ng kalsada, naiwan siyang mag-isa—walang kapatid, walang kakampi.
Lumaki siyang umaasa sa awa ng mga kapitbahay. Pero dumating din ang mga panahong wala na ring maibigay ang mga ito. Natutong mag-igib ng tubig si Amina, maglaba ng damit ng iba, at magbuhat ng gulay sa palengke kapalit ng ilang barya. Maraming gabi, kumakalam ang kanyang sikmura habang tinititigan niya ang buwan.
“Hindi ako mananatili rito habang-buhay,” bulong niya sa sarili.
Ngunit hindi naging madali. Madalas siyang laitin: “Pulubi lang yan.” Minsan, pinalayas siya ng tindera nang mahuli siyang nakatulog sa gilid ng tindahan. “Dumayo ka sa ibang kanto, nakakadiri ka!” sigaw nito.
Gayunpaman, may kakaibang liwanag sa kanyang mga mata—isang apoy na hindi kayang patayin ng kahirapan.
Isang gabi, habang naglalaba sa ilog, napansin siya ng isang guro mula sa siyudad, si Maestra Rahima. Pinanood nito ang payat at maruming batang babae na tila hindi sumusuko sa bawat kusot at pisil ng labada.
“Anak,” tanong ng guro, “hindi ka ba napapagod?”
Ngumiti si Amina. “Napapagod po… pero hindi pwedeng huminto. Balang araw, magiging guro rin ako.”
Tumimo iyon sa puso ni Rahima. Simula noon, gabi-gabi niyang tinuturuan si Amina magbasa at magsulat. Una’y hirap ang bata, pero sa bawat letra at numero, ramdam niyang may bagong pinto ang nabubuksan. Para siyang nakakakita ng bagong mundo na dati’y imposible.
Paglipas ng mga taon, nakipagsapalaran si Amina sa siyudad bilang kasambahay. Isiniksik niya ang kanyang sarili sa mga night class, pinagsabay ang trabaho at pag-aaral. Walang tulog, walang pahinga, ngunit puno ng determinasyon. Hanggang sa makapagtapos siya ng kolehiyo at maging lisensyadong guro.
Dalawang dekada ang lumipas.
Bumalik si Amina sa baryo na minsang naging kulungan ng kanyang kabataan. Sa kanyang pagdating, dala niya ang mga libro, upuan, pisara, at mga bolpen. Bumaba siya mula sa jeep, nakasuot ng puting barong at mahabang palda, dala ang ngiti ng tagumpay.
Nagtipon ang mga tao, nagtataka. Sino ang babaeng ito? Bakit siya parang liwanag na bumaba mula sa siyudad?
“Magandang araw,” wika niya, habang hawak ang mga libro. “Ako si Guro Amina. Dito ko itatayo ang bagong paaralan—para sa lahat ng batang katulad kong minsang walang boses.”
Tahimik ang lahat, hanggang sa isa-isang bumagsak ang mga luha ng matatanda. Ang mga bata, nagsigawan sa tuwa. Nagpalakpakan ang buong baryo. Ang batang minsang iniwan at nilapastangan, siya ngayon ang nagbigay ng pag-asa.
At sa pinakadulong bahagi ng mga tao, nakatayo ang dalawang matandang payat, kuba, at nanginginig. Mga mata nilang puno ng luha, hawak ang isa’t isa para hindi matumba. Ang kanyang mga magulang.
Hindi sila makapagsalita. Umiiyak lang, puno ng pagsisisi. Ngunit lumapit si Amina, iniabot ang kanyang mga kamay, at mahigpit na niyakap ang dalawa.
“Wala nang sisihan. Wala nang iwanan. Ngayon, pamilya tayo ulit.”
At sa gitna ng mga palakpakan at sigawan ng tuwa, naghilom ang mga sugat ng kahapon. Ang batang iniwan ay naging haligi ng pagbabago. Ang baryong minsang walang pag-asa, ngayon ay may paaralan, may kinabukasan, at may bagong simula.
—
Ang sugat ng kahapon ay naging binhi ng pag-asa. Ang iniwang bata, ngayon ay guro ng bayan.