Sinabi ni Adrian Velasco ang mga salitang iyon habang nagsasandok ako ng sinigang sa mangkok niya.
Mainit pa ang sabaw. Umaakyat ang singaw na may amoy ng sampalok at bagong hiwang kangkong. Tahimik ang maliit naming kusina sa condo sa Mandaluyong. Ang tanging maririnig ay ang tunog ng kutsara sa mangkok at ang mahinang ugong ng aircon.
Ibinaba niya ang kutsara.
“Maghiwalay na tayo.”
Parang sinabi lang niya na may meeting siya kinabukasan.
Hindi ko siya agad tinignan. Humigop muna ako ng sabaw. Tamang-tama ang alat at asim. Halos tatlumpung minuto akong nakatayo sa harap ng kalan para rito.
Pagkatapos kong lumunok, saka ako nagsalita.
“Sige.”
Tumigil ang mundo sa pagitan namin.
Narinig ko ang marahang pagkatok ng kanyang singsing sa mesa. Hindi siya gumalaw. Hindi siya nagsalita.
Limang segundo.
Sampu.
“Narinig mo ba ako?” tanong niya sa mas mababang boses.
Doon ko lang siya tinignan.
“Oo. Narinig ko.”
Ako si Isabela Marquez-Velasco.
Dalawang taon kaming magkasintahan bago kami nagpakasal. Tatlong taon kaming mag-asawa. Anim na taon ko siyang nakasama sa buhay.
At sa anim na taon na iyon, kabisado ko na ang bawat galaw ng kanyang mukha kapag naghihintay siya ng reaksyon.
Inaasahan niyang iiyak ako.
Magagalit.
O hahabulin ang manggas niya at magtatanong:
“May iba ka na ba?”
Para masabi niya ulit ang paborito niyang linya—
“Drama ka na naman, Bela.”
Pero hindi ako nagtanong.
Tinapos ko ang pagkain. Hinugasan ang mga plato. Pinunasan ang mesa.
Sa ilalim ng maluwag kong damit pambahay, marahan kong hinaplos ang tiyan ko.
May mahinang sipa.
Sandali lang.
Pero sapat para ipaalala sa akin na hindi na ako nag-iisa.
Tatlong araw bago ang gabing iyon, nakuha ko ang resulta ng ultrasound.
Dalawampu’t walong linggo.
Pitong buwan.
Malinaw ang maliliit na kamay sa screen. Nakabaluktot ang mga paa. Parang tahimik na nakayakap sa sarili sa loob ng maliit nitong mundo.
Hindi iyon alam ni Adrian.
At malamang, hindi niya mapapansin.
Tatlong buwan na kaming hiwalay matulog.
Matapos ang huling malaking away namin tungkol sa “masyado kang emosyonal” at “wala kang ambisyon,” lumipat siya sa study room.
Naiwan ako sa master bedroom.
Isang daan at dalawampung metro kuwadrado ang condo.
Pero parang may pader sa gitna.
Isang mahabang hallway ng katahimikan.
“Kailan?” tanong ko noong gabing iyon.
“Lunes. Magfa-file tayo sa city hall.”
“Anong oras?”
Saglit siyang natigilan.
“Alas-nueve.”
“Sige. Magse-set ako ng alarm.”
Pagpasok ko sa kwarto, binuksan ko ang aparador.
Sa pinakaloob nito ay may isang envelope.
Nandoon ang kontrata ng maliit na apartment na inupahan ko sa Pasig.
May ATM card na palihim kong pinag-ipunan sa loob ng tatlong taon.
Isang bagong barangay clearance.
At ang ultrasound.
Hinaplos ko ang papel.
“Konti na lang,” bulong ko.
“Aalis din tayo.”
Dumating ang Lunes.
Sa civil registry office, malamig ang aircon. Mas malamig ang pakikitungo ng mga tao.
Mabilis na pumirma si Adrian gamit ang Montblanc pen na regalo ko sa kanya noong Valentine’s Day.
Tatlong oras akong pumila sa Greenbelt noon para makuha iyon.
“Ang ganda ng box,” sabi niya noon.
“Pwede sa opisina.”
Ang box ang iningatan niya.
Ang regalo, ginamit.
Ako naman ay gumamit ng ballpen na nakakabit sa mesa.
“May thirty-day waiting period po,” sabi ng clerk. “Pagkatapos, kailangan n’yong bumalik pareho.”
Tumango kami.
Paglabas namin ng gusali, malamig ang hangin. Amoy ulan ang kalangitan.
“Ihahatid na kita?” tanong niya.
“Hindi na. May Grab ako.”
Habang naghihintay ako, tinignan niya ako mula ulo hanggang paa.
“Parang tumaba ka yata.”
Sandaling tumigil ang tibok ng puso ko.
“Siguro sa kakasamgyup.”
Sumakay ako sa kotse nang hindi naghihintay ng sagot.
Sa side mirror, nakita ko siyang nakatayo sa ilalim ng signage ng Marriage and Civil Registry Office.
Hindi siya mukhang malungkot.
Mukha lang siyang nalilito.
Ikatlong araw ng waiting period.
Nag-impake ako.
Dalawang maleta lang ang kailangan ko.
Ang mga polo niya, nakaayos pa rin ayon sa kulay—puti para sa presentation, asul para sa client meetings, kulay-abo para sa overtime.
Libu-libong beses ko iyong pinlantsa.
Pero hindi ko dadalhin.
Ang painting sa sala? Iiwan.
Ang halaman sa balkonahe? Iiwan.
Ang mga garapon ng rekado sa kusina? Iiwan.
Hindi dahil wala silang halaga.
Kundi dahil hindi sila akin.
Tumawag ang biyenan ko.
Si Doña Cora Velasco.
“Bela, narinig kong maghihiwalay na kayo?”
“Opo.”
“Mabuti na rin. Bata ka pa. Makakahanap ka pa ng mas bagay sa’yo.”
Sandali siyang tumigil.
“Pakicancel na rin pala yung supplementary credit card mo ha. Sayang kung may magamit pa.”
Hindi ako agad nakasagot.
Sa card na iyon ko binayaran ang mga gamot niya noong nagka-high blood siya.
“Okay po.”
Pagkababa ko ng telepono, umupo ako sa sahig.
Hindi ako umiyak.
Pakiramdam ko lang ay may tinanggal na tanikala sa leeg ko.
Maya-maya, may isa pang sipa sa loob ng tiyan ko.
“Huwag kang mag-alala,” bulong ko.
“Hindi kita ipagpapalit sa kahit anong apelyido.”
Ikalimang araw.
Umuwi si Adrian nang mas maaga.
Huminto siya sa pintuan ng kwarto, nakatingin sa dalawang maleta.
“Lilipas ka na talaga?”
“Oo.”
“Kailan?”
“Bago matapos ang waiting period.”
May dumaan sa mukha niya na hindi ko mabasa.
“Bela…”
Matagal bago niya itinuloy.
“May iba ka na ba?”
Ngumiti ako nang bahagya.
“Wala.”
Tumingin siya sa mga maleta.
“Hindi mo man lang ba ako tatanungin kung bakit?”
Isinara ko ang zipper.
“Kung may dahilan ka, sinabi mo na sana.”
Tahimik ang kwarto.
Bigla siyang lumapit at hinawakan ang braso ko.
Sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong buwan.
“Bela… hindi ganito ang inaasahan ko.”
“Ano ang inaasahan mo?”
Hindi siya agad nakasagot.
Sa ilalim ng maluwag kong sweater, gumalaw nang mas malakas ang sanggol.
Napatingin siya sa tiyan ko.
Lumapit pa siya.
“Bela… may gusto akong sabihin.”
Huminto ako.
Hindi dahil umaasa.
Kundi dahil alam kong anumang sasabihin niya ay babago sa lahat.
Muling gumalaw ang sanggol—mas malakas, parang kumakatok mula sa loob.
Itinaas ko ang kamay ko at hinaplos ang tiyan ko.
Hindi ko na itinago.
Napatingin siya roon.
Nanlaki ang kanyang mga mata.
At bago pa niya mabigkas ang pangalan ko—
KNOCK. KNOCK. KNOCK.
Malakas na katok sa pinto.
Sunod-sunod.
Pareho kaming napalingon.
“Ma’am Isabela?” sigaw ng boses mula sa labas.
“Delivery po mula sa ospital!”
Nakatitig si Adrian sa akin.
Ang kamay ko ay nasa tiyan ko.
Ang katok sa pinto ay lalo pang bumibilis.
At sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon—
nakita ko sa mukha niya ang takot.