Mabigat ang katahimikan sa maliit na apartment nina Mario at Teresa. Pareho silang nakaupo sa luma nilang sofa, hawak ang sobre na naglalaman ng kanilang separation pay.
Sa isang iglap, pareho silang nawalan ng trabaho.
Ang kumpanyang pinapasukan nila ay tuluyang nagsara matapos ang sunod-sunod na pagkalugi. Limang taon nang warehouse supervisor si Mario, habang si Teresa naman ay nagtatrabaho bilang admin staff.
Ngayon, pareho silang walang kita.
Mas lalo pang dumagdag sa problema ang utang nila sa credit card, na ginamit nila noong nakaraang buwan nang maospital ang nanay ni Teresa.
“Mario…” nanginginig ang boses ni Teresa habang pinupunasan ang luha.
“Paano na tayo? Wala na tayong pambili ng bigas sa susunod na linggo. Dumating na rin ang notice na puputulin na ang kuryente.”
Mahigpit na hinawakan ni Mario ang kamay ng asawa.
“Huwag kang mag-alala,” sabi niya kahit halatang nag-aalala rin.
“Makakahanap tayo ng paraan. Sa ngayon… ibenta muna natin ang mga gamit na hindi na natin kailangan.”
Ang Garage Sale
Kinabukasan ng umaga, Sabado, maaga silang nagising upang ilabas ang mga lumang gamit.
May mga lumang damit.
Sapatos na bihira nang gamitin.
Isang electric fan na mahina na ang ikot.
At iba pang bagay na minsan nilang pinaghirapan bilhin.
Naglagay sila ng karatula sa gate:
“GARAGE SALE – MURANG BILIHIN.”
Isa-isa nang dumating ang mga kapitbahay at mga nagdadaan.
Ngunit habang tumatagal ang araw, mas lalo nilang nararamdaman ang bigat ng sitwasyon.
“Pwede bang bente pesos na lang ’tong blouse?” tanong ng isang matandang babae.
Sandaling tumahimik si Teresa. Ang blouse na iyon ay regalo pa ni Mario noong anniversary nila.
Pero napilitan siyang ngumiti.
“Sige po… kunin niyo na.”
Ang Lumang Kahon ng Libro
Habang si Mario ay nakikipagtawaran sa isang bumibili ng lumang electric fan, si Teresa naman ay nag-aayos ng isang kahon ng mga lumang libro.
Karamihan dito ay mga libro ni Mario noong kolehiyo—mga textbook at ilang lumang nobela na halos inaamag na.
“Ang bigat naman nito,” reklamo niya habang inaangat ang kahon.
Napansin niya ang isang makapal na berdeng encyclopedia.
Ito ang librong pamana pa ng yumaong Lolo Isko ni Mario.
May isang estudyanteng naghahanap ng vintage books na gustong bumili nito sa halagang singkwenta pesos.
Bubuksan sana ni Teresa ang libro para siguraduhing hindi ito sira nang biglang—
PLAK!
May isang brown envelope na dumulas mula sa gitna ng mga pahina at nahulog sa sahig.
Lumang-luma na ang sobre. Naninilaw na ang papel at may bahid ng anay sa gilid.
Pinulot ito ni Teresa.
“Ano kaya ’to?”
Dahan-dahan niya itong binuksan.
Sa loob ay may isang dokumentong may opisyal na tatak ng Land Registration Authority.
Nakasulat sa itaas:
TRANSFER CERTIFICATE OF TITLE
Nanlaki ang kanyang mga mata.
“MARIO! Halika nga rito sandali!”
Lumapit si Mario, pawisan at pagod.
“Bakit? May problema ba?”
Iniabot ni Teresa ang papel.
“Tignan mo nga ito. Hindi ba ito ’yung lupang ibinigay sa’yo ni Lolo Isko bago siya namatay?”
Tinignan ni Mario ang titulo at napakamot sa ulo.
“Ah… oo nga. ’Yung lupa sa Sitio Bato sa probinsya,” sagot niya.
“Akala ko wala namang halaga ’yan. Bundok lang ’yan—walang kuryente, walang signal, puro damo. Hindi nga natin napupuntahan kasi walang maayos na daan.”
Akmang ibabalik sana ni Mario ang dokumento sa sobre.
Pero biglang may humintong itim na SUV sa tapat ng kanilang bahay.
Bumaba ang dalawang lalaking naka-barong at may dalang attaché case.
Mukha silang mga abogado o opisyal ng gobyerno.
Napatingin si Mario kay Teresa.
“Baka naman bawal pala ang garage sale? Baka huhulihin tayo ng BIR,” bulong niya.
Lumapit ang isa sa mga lalaki.
“Magandang tanghali po,” magalang nitong sabi.
“Kayo po ba si Mr. Mario Delos Reyes?”
“O-opo… ako po,” sagot ni Mario na halatang kinakabahan.
Ngumiti ang lalaki.
“Sir, matagal na po namin kayong hinahanap. Kami po ay mula sa Department of Public Works and Highways at sa National Infrastructure Corporation.”
Sandaling tumigil ang lalaki bago nagpatuloy.
“May kinalaman po ito sa lupang pag-aari ninyo sa Sitio Bato.”
Nagkatinginan sina Mario at Teresa.
Hindi nila alam na ang lupang matagal nilang inakalang walang halaga ay malapit nang maging bahagi ng isang napakalaking proyekto ng gobyerno.
At ang dokumentong muntik na nilang ibenta kasama ng lumang libro…
ang siyang magbabago sa buhay nila mag-asawa.