Hindi pa man natutuyo ang lupang itinakip sa kabaong ni Papa, naramdaman ko na ang lamig ng pag-iisa. Sa gitna ng sementeryo, habang ang lahat ay nakayuko sa pagdadalamhati, ang asawa kong si Andrew ay tila isang rebulto ng kawalan ng pakialam. Ang kanyang mga mata ay nakapako sa screen ng kanyang telepono, ang liwanag nito ay sumasalamin sa kanyang malamig at kalkuladong mukha.
“May kailangan lang akong asikasuhin sa opisina, Melissa,” bulong niya, bago pa man matapos ang huling panalangin. Tumalikod siya nang walang lingon-likod.
Kalaunan, sa pagitan ng aking mga hikbi, natuklasan ko ang masakit na katotohanan: hindi trabaho ang kanyang pinuntahan. Lumipad siya patungong ibang bansa kasama ang kanyang kabit. Iniwan niya ako sa pinakamadilim na kabanata ng aking buhay para sa isang panandaliang sarap.
Ang Tawag sa Kalagitnaan ng Dilim
Alas-tres ng umaga. Ang bahay na kinalakihan ko ay balot ng nakabibingig na katahimikan. Nakahiga ako sa aking kama, suot pa rin ang itim na damit na puno ng alikabok ng sementeryo, nang biglang mag-vibrate ang aking cellphone sa ibabaw ng bedside table.
Ang screen ay nagpakita ng isang mensahe mula sa isang Unknown Number:
“Anak, ako ito. Huwag kang mag-panic. Pumunta ka agad sa sementeryo at tahimik lang. Kailangan kita.”
Tumigil ang mundo ko. Ang mga salitang iyon—ang eksaktong tono at paraan ng pananalita ni Papa kapag may seryoso siyang kailangang sabihin. Ngunit paano? Si Papa ay nasa ilalim na ng lupa.
Ang takot ay napalitan ng isang nag-aapoy na galit. May naglalapastangan sa alaala ng aking ama. May gumagamit sa kanyang boses para paglaruan ang aking emosyon. Hindi ko ito palalampasin.
Ang Engkwentro sa Puntod
Malamig ang hangin na sumalubong sa akin sa sementeryo. Ang tanging liwanag ay ang maputlang sinag ng buwan na nagbibigay ng mahahabang anino sa mga krus at lapida. Bawat hakbang ko sa damuhan ay tila umaalingawngaw sa buong paligid.
Pagdating ko sa puntod ni Papa, nanindig ang aking balahibo.
Sa ibabaw ng sariwang lupa, nakapatong ang isang cellphone. Ang screen nito ay kumikislap—isang video call na naghihintay na sagutin. Sa tabi nito, may mga bakas ng sapatos na hindi pamilyar. Sariwa pa ang putik, tila ba kapa-paalis lang ng taong nag-iwan nito.
Dahan-dahan kong pinulot ang telepono. Bago ko pa man ma-swipe ang screen, narinig ko ang isang tunog sa likuran ko—ang kalansing ng bakal na tumama sa semento.
“Melissa…” isang pamilyar na boses ang bumulong mula sa kadiliman ng isang malapit na puno.
Hindi iyon boses ni Papa. Hindi rin iyon si Andrew. Ito ay boses ng isang taong matagal ko nang hindi nakikita, ang taong may hawak ng sikretong hindi kailanman naisama ni Papa sa hukay.