ANG AMA NA NAULILA NA IPINAGBILI ANG LAHAT PARA MAPAG-ARAL ANG KANYANG MGA ANAK NA BABAE — PAGKALIPAS NG 20 TAON, BUMALIK SILA BILANG MGA PILOTO AT DINALA SIYA SA ISANG LUGAR NA HINDI NIYA INASAHANG MAAABOT

ANG AMA NA NAULILA NA IPINAGBILI ANG LAHAT PARA MAPAG-ARAL ANG KANYANG MGA ANAK NA BABAE — PAGKALIPAS NG 20 TAON, BUMALIK SILA BILANG MGA PILOTO AT DINALA SIYA SA ISANG LUGAR NA HINDI NIYA INASAHANG MAAABOT

Si Ernesto ay isang simpleng magsasaka sa isang liblib na baryo. Maaga siyang naulila sa kanyang asawa nang manganak ito sa kanilang bunso. Naiwan siyang mag-isa upang palakihin ang dalawang anak na babae — sina Clarisse at Angela. Mula noon, naging tanging dahilan ng kanyang paghinga ang kanilang kinabukasan.

Ngunit ang buhay ay hindi naging madali. Ang kanilang maliit na sakahan ay lugmok sa utang, ang bahay ay halos gumuho, at ang kita ay kulang para sa pagkain, lalo pa’t para sa edukasyon. Ngunit sa bawat gabi, habang pinagmamasdan ni Ernesto ang kanyang mga anak na natutulog, palagi niyang inuusal: “Hindi ako papayag na lumaki kayong walang pangarap. Kahit ako’y maghirap, hindi ko hahayaang manatili kayo sa kahirapan.”

Kaya isang araw, ginulat niya ang lahat nang ipagbili niya ang kanilang natitirang lupa, pati na rin ang iilang alagang hayop at kasangkapan. Ang perang iyon, hindi niya ginastos sa sarili, kundi sa pag-aaral ng kanyang mga anak. Ipinadala niya sila sa Maynila, kahit ibig sabihin nito’y siya’y mananatili sa baryo, mag-isa, nagtitiis ng gutom, at nagtatrabaho bilang kargador at paminsan-minsang drayber ng traysikel.

“Pa, paano ka na?” tanong ni Clarisse noon, umiiyak habang papaalis. Ngumiti lamang si Ernesto, itinago ang luha: “Ako’y tatanda na, pero kayo, kayo ang kinabukasan. ‘Wag kayong lilingon, anak. Lumipad kayo.”

Lumipas ang mga taon. Sa bawat Pasko at kaarawan, bihirang makauwi ang kanyang mga anak. Isang maliit na sulat at kakaunting pera lang ang natatanggap niya. Ang mga kapitbahay, nagsimulang magbulong-bulungan: “Sayang ang sakripisyo ni Ernesto, baka hindi na siya balikan.” “Pinag-aral nga, pero baka nakalimutan na siya.”

Sa kabila ng lahat, hindi kailanman nawala ang pag-asa ni Ernesto. Araw-araw, bitbit niya ang lumang larawan nilang tatlo, tinitingnan habang nakaupo sa balkonahe ng kanyang sirang bahay.

Hanggang dumating ang araw na iyon. Isang umagang payapa, may humintong sasakyan sa harap ng kanilang lumang bahay. Bumaba ang dalawang babae na naka-uniporme — matikas, matatag, at may dalang maleta. Nagmamadaling lumapit si Ernesto, halos hindi makapaniwala.

“Clarisse? Angela?” bulong niya, nanginginig.

Ngumiti ang dalawang babae, at sabay na sumigaw: “Pa! Nandito na kami!”

Yakap-yakap nila ang kanilang ama, mahigpit, puno ng luha at tuwa. Noon lamang muling nakaramdam si Ernesto ng init ng pamilya. Ngunit higit pa roon ang kanyang ikinagulat. Habang nag-uusap sila, ibinunyag ng magkapatid:

“Pa, may sorpresa kami para sa iyo.”

Sumakay sila sa isang kotse at dinala si Ernesto sa paliparan. Doon, dahan-dahan siyang pinapasok sa isang pribadong eroplano. Nalula siya — hindi pa siya nakapagsuot ng seatbelt sa eroplano kailanman.

At nang pumasok sa cockpit ang dalawang piloto, muntik siyang maiyak nang makitang sila mismo ang magmamaneho — ang kanyang mga anak.

“Pa,” sabi ni Angela, “lahat ng sakripisyo mo, hindi nasayang. Ngayon, kami naman ang magdadala sa iyo.” Hinawakan ni Clarisse ang kanyang kamay: “Ito ang unang lipad mo, Pa. At kasama mo kami.”

Habang lumilipad ang eroplano, nakatanaw si Ernesto sa ulap, pinupunasan ang luha. Para siyang muling binata, ngunit ngayo’y may pakpak na siyang hindi niya inakalang madarama. Dinala siya ng kanyang mga anak sa isang destinasyong matagal na niyang pinapangarap ngunit hindi inakala — sa Baguio, kung saan lagi niyang gustong marating noon kasama ang kanyang yumaong asawa.

Sa malamig na hangin at tanawin ng bundok, mahigpit siyang niyakap ng kanyang mga anak. “Pa, hindi ka namin nakalimutan. Lahat ng ito, para sa iyo.”

At doon, napagtanto ni Ernesto: minsan, ang pinakamahalagang lipad ay hindi lamang patungo sa ulap, kundi pabalik sa mga yakap na nagpatibay sa atin.

Sa loob ng dalawampung taon, siya’y nagsakripisyo at naghintay. Ngunit sa isang paglipad, natanggap niya ang gantimpala — hindi lamang ng pangarap, kundi ng pag-ibig na walang hanggan.