INIP NA ANG ISANG TAXI DRIVER DAHIL ANG PASAHERO NIYANG MATANDA AY NAGPAPAIKOT-IKOT PA SA LUNGSOD KAHIT DIS-ORAS NA NG GABI AT GUSTO NA NIYANG UMUWI PERO NATIGIL SIYA NANG SABIHIN NG MATANDA ANG DAHILAN

INIP NA ANG ISANG TAXI DRIVER DAHIL ANG PASAHERO NIYANG MATANDA AY NAGPAPAIKOT-IKOT PA SA LUNGSOD KAHIT DIS-ORAS NA NG GABI AT GUSTO NA NIYANG UMUWI PERO NATIGIL SIYA NANG SABIHIN NG MATANDA ANG DAHILAN

Alas-dos na ng madaling araw sa lungsod ng Maynila. Ang mga kalsada, na kanina’y puno ng ingay at usok, ay tahimik na ngayon. Ang tanging naririnig na lang ay ang ugong ng makina ng taxi ni Mang Berting.

Pagod na pagod na si Mang Berting. Dalawampung taon na siyang namamasada, at ang gabing ito ay isa sa pinakamahaba. Masakit na ang kanyang likod at nanlalabo na ang kanyang mata sa antok. Ang gusto na lang niya ay umuwi, maghubad ng sapatos, at humiga sa tabi ng kanyang misis.

“Last na ‘to,” bulong niya sa sarili nang makita niya ang isang pasahero na pumara sa tapat ng isang lumang apartment sa Malate.

Ang pasahero ay isang matandang babae. Maliit, kuba, at bitbit ang isang maliit na maleta. Hirap na hirap itong maglakad. Bumaba si Mang Berting para alalayan ang matanda papasok sa taxi.

“Salamat, iho,” sabi ng matanda. Ang boses nito ay mahina at nanginginig.

“Saan po tayo, Lola?” tanong ni Berting sabay pihit ng metro.

“Sa may Roxas Boulevard muna tayo, iho,” sagot ng matanda.

Kumunot ang noo ni Berting. “Roxas Boulevard? Lola, gabi na po. Wala na pong pasyalan doon. Saka ang layo po nun sa ospital o bahay.”

“Basta doon muna tayo,” pakiusap ng matanda.

Napakamot ng ulo si Berting. Wala siyang nagawa. Nagmaneho siya papunta sa Boulevard. Pagdating doon, inasahan niyang bababa ang matanda, pero nakatingin lang ito sa dagat mula sa bintana.

“Ngayon, iho… pwede bang dumaan tayo sa lumang sinehan sa Escolta?”

Dito na nainis si Berting. “Lola, sarado na ‘yun. Gigibain na nga ‘yun eh. Saka ang layo ng iikutin natin. Gusto ko na po sanang umuwi.”

“Sige na, iho,” malungkot na sabi ng matanda. “Bayaran naman kita eh.”

Padabog na iniliko ni Berting ang manibela. Sa isip niya, nagmumura na siya. “Ano ba naman ‘tong matandang ‘to? Trip lang yata akong perwisyuhin. Dis-oras na ng gabi, nagpapasyal pa!”

Pinaikot-ikot siya ng matanda. Pumunta sila sa isang gusali na dati raw hotel. Pumunta sila sa tapat ng isang lumang simbahan. Pumunta sila sa isang parke na madilim na. Sa bawat hinto, tumitigil sila ng ilang minuto. Nakatingin lang ang matanda sa labas, minsan ay nakangiti, minsan ay lumuluha.

Lumipas ang dalawang oras. Halos P500 na ang patak ng metro.

“Lola, tama na po siguro ‘to,” di-makapaghintay na sabi ni Berting. “Saan ko na po kayo ibababa? Pagod na po ako.”

Humarap ang matanda sa kanya. Nakita ni Berting ang mga mata nito na basa ng luha.

“Pasensya ka na, iho, kung naabala kita,” malumanay na sabi ng matanda. “Ihatid mo na ako sa St. Joseph Hospice Care.”

Natigilan si Berting. Alam niya ang lugar na iyon. Iyon ay bahay-alagaan para sa mga matatandang may malulubhang sakit at hinihintay na lang ang kanilang huling hininga.

“Sa Hospice po?” gulat na tanong ni Berting.

Tumango ang matanda at ngumiti nang mapait.

“Wala na kasi akong pamilya, iho. Ang asawa ko, matagal nang patay. Ang mga anak ko, nasa ibang bansa na at hindi na umuuwi. Ibinenta ko na ang bahay ko. Bukas… bukas ay papasok na ako sa hospice.”

Tumingin ang matanda sa labas ng bintana, sa mga ilaw ng lungsod na dumadaan.

“Ang sabi ng doktor, hindi na ako magtatagal. Kaya ito na ang huling gabi ko sa labas. Ito na ang huling pagkakataon na makikita ko ang lungsod kung saan ako lumaki, kung saan ako umibig, at kung saan ako naging masaya. Gusto ko lang magpaalam sa mga alaala ko bago ako… bago ako mawala.”

Nanigas si Mang Berting.

Parang binuhusan siya ng malamig na tubig. Ang inis at galit na nararamdaman niya kanina ay biglang naglaho at napalitan ng matinding hiya at awa.

Siya, nagagalit dahil gusto na niyang umuwi at matulog.

Samantalang ang pasahero niya, wala nang uuwiang tahanan at ang hinihintay na lang ay ang katapusan.

Dahan-dahang iniabot ni Mang Berting ang kanyang kamay sa metro.

CLICK.

Pinatay niya ang metro.

“Lola,” sabi ni Berting, na nanginginig ang boses. “Huwag na muna tayong pumunta sa Hospice. Maaga pa naman po. Gutom na po ba kayo?”

“Iho, ang metro mo…”

“Hayaan niyo na po ‘yun,” ngiti ni Berting. “Ako po ang bahala sa inyo ngayong gabi. Saan niyo pa po gustong pumunta? Saan po kayo unang nag-date ng mister niyo? Dadalhin ko po kayo doon.”

Sa mga sumunod na oras, naging tour guide at kaibigan si Mang Berting. Dinala niya ang matanda sa Luneta. Bumili sila ng mainit na kape sa drive-thru. Dinala niya ito sa tapat ng lumang unibersidad kung saan daw ito nag-aral.

Nagkwento ang matanda tungkol sa kanyang kabataan—kung paano siya naging elevator girl sa gusaling pinuntahan nila kanina, kung paano siya sinuyo ng asawa niya sa parke. Nakinig si Berting nang buong puso. Tumawa siya sa mga biro ng lola, at naluha siya sa mga kwento ng pagkawala nito.

Sumikat na ang araw. Kulay kahel na ang langit.

Nakarating sila sa St. Joseph Hospice. Tahimik ang lugar.

Lumabas ang dalawang nurse na may dalang wheelchair. Tinulungan ni Berting na ibaba ang matanda. Inilagay niya ang maliit na maleta sa paanan nito.

Dukot ng matanda ang kanyang pitaka. “Magkano, iho? Siguradong mahal ‘yon. Inumaga tayo.”

Hinawakan ni Berting ang kamay ng matanda at isinara ang pitaka nito.

“Wala po kayong babayaran, Lola,” sabi ni Berting.

“Pero iho, hanapbuhay mo ‘to. Kailangan mong kumita.”

Yumuko si Berting at hinalikan ang kamay ng matanda.

“Lola, maraming pasahero dyan. Kikita pa ako bukas,” sagot ni Berting na may luha sa mata. “Pero ang karangalan na maging huling kaibigan niyo sa gabing ito? Hindi po ‘yun matutumbasan ng pera.”

Napaluha ang matanda. Niyakap niya si Berting nang mahigpit. Isang yakap na puno ng pasasalamat mula sa isang taong akala niya ay mag-isa na siya sa mundo.

“Salamat,” bulong ng matanda. “Binigyan mo ng masayang katapusan ang libro ng buhay ko.”

Pinanood ni Berting na ipasok ang matanda sa loob ng gusali. Nang sumara ang pinto, alam niyang hindi na sila muling magkikita.

Bumalik si Berting sa kanyang taxi. Pagod ang katawan niya, pero ang puso niya ay punong-puno.

Sa araw na iyon, hindi siya kumita ng pera. Pero narealize niya ang isang bagay na mas mahalaga: Ang pinakamalaking serbisyo na maibibigay natin sa kapwa ay hindi ang ating trabaho, kundi ang ating pagkatao. Minsan, tayo ang itinalaga ng tadhana para samahan ang mga taong nag-iisa sa kanilang pinakamadilim at pinakahuling byahe.