ISANG BINATA ANG LUMAYAS SA KANILANG BAHAY SA TONDO DAHIL SA SOBRANG PAGIGING KURIPOT NG KANYANG LOLA NA HALOS GUTUMIN SIYA PARA LANG MAG-IPON NG BARYA SA ILALIM NG KAMA PERO SA HULI AY HUMAGULGOL SIYA SA HARAP NG KABAONG NITO

ISANG BINATA ANG LUMAYAS SA KANILANG BAHAY SA TONDO DAHIL SA SOBRANG PAGIGING KURIPOT NG KANYANG LOLA NA HALOS GUTUMIN SIYA PARA LANG MAG-IPON NG BARYA SA ILALIM NG KAMA PERO SA HULI AY HUMAGULGOL SIYA SA HARAP NG KABAONG NITO

Sa isang masikip at mabahong eskinita sa Tondo, Maynila, kilalang-kilala si Lola Soling bilang “Soling Kuripot.” Siya ang matandang nagtitinda ng basahan at dyaryo na kahit singkong duling ay hindi palalampasin. Kasama niya sa bahay ang kanyang apong si Jericho, isang call center agent na sumusweldo na ng maayos pero tila hindi pa rin umaasenso ang buhay.

Gabi-gabi, nagkakaroon ng sagutan sa kanilang barung-barong.

“La! Tuyo na naman?!” reklamo ni Jericho habang nakatingin sa hapag-kainan. “Kakasweldo ko lang, binigay ko sa’yo ang limang libo, tapos tuyo at sinangag lang ang ulam natin? Asan ang pera? Tinatago mo na naman sa ilalim ng banig mo?”

“Mabuti na ’yan, apo. Nakakabusog din naman,” sagot ni Lola Soling habang binibilang ang mga barya sa kanyang lumang lata ng biskwit. Nakasuot siya ng duster na puro na tahi at butas. “Kailangan nating magtipid. May pinag-iipunan tayo.”

“Pinag-iipunan? Ano?! Ang kabaong mo?” sigaw ni Jericho dala ng frustration. “Nakakahiya, La! Ang ganda ng trabaho ko, naka-iPhone ako, pero ang bahay natin tagpi-tagpi! Ang ulam natin pang-mahirap! Ayoko na! Sawang-sawa na ako sa pagiging gahaman mo sa pera!”

Dahil sa galit, nag-impake si Jericho. Kinuha niya ang kanyang mga gamit. “Aalis na ako. Mag-bedspace na lang ako sa Makati. Bahala ka na dito sa mga barya mo!”

Hindi siya pinigilan ni Lola Soling. Nakita lang ni Jericho na tumulo ang luha ng matanda habang yakap ang lata ng biskwit, pero hindi ito nagsalita. Tuluyan nang umalis si Jericho at hindi nagpakita ng anim na buwan.

Sa Makati, naging masarap ang buhay ni Jericho. Nakakakain na siya sa mga restaurant, nakakabili ng bagong damit, at nakakatulog sa aircon. Pero paminsan-minsan, naaalala niya ang lola niya. Lalo na nung nabalitaan niya sa TV na may malawakang demolition na magaganap sa lugar nila sa Tondo para tayuan ng isang mall.

“Buti na lang umalis na ako dun,” isip ni Jericho. “Bahala na si Lola. Siguro naman may pera siya pambayad sa relokasyon dahil sa dami ng kurakot niya sa akin.”

Isang umaga, nakatanggap siya ng tawag mula sa kapitbahay. Patay na daw si Lola Soling. Inatake sa puso habang nakikipag-usap sa mga demolition team.

Kahit masama ang loob, umuwi si Jericho. Pagdating niya sa Tondo, nagtaka siya. Walang gulo. Walang mga pulis. Walang demolition team. Sa halip, ang buong barangay ay nasa basketball court kung saan nakaburol si Lola Soling. Ang daming tao. Lahat sila ay umiiyak.

Paglapit ni Jericho sa kabaong, sinalubong siya ni Kapitan delos Reyes. May inabot itong isang makapal na brown envelope.

“Jericho,” seryosong sabi ng Kapitan. “Ito ang iniwan ng lola mo para sa’yo.”

Binuksan ni Jericho ang envelope. Nanlaki ang kanyang mga mata. Sa loob ay ang Transfer Certificate of Title ng lupa—hindi lang ng bahay nila, kundi ng buong compound na tinitirhan ng limampung pamilya. Nakapangalan ito sa “Homeowners Association of Barangay 101.”

“Anong ibig sabihin nito?” nanginginig na tanong ni Jericho.

“Limampung taon na kaming pinapaalis dito,” paliwanag ng Kapitan. “Ang may-ari ng lupa, gustong ibenta sa developer. Pero nakiusap ang lola mo. Sabi niya, bibilhin niya ang lupa para sa ating lahat. Pinagtawanan siya ng may-ari. Sabi, ‘Sige Soling, bigyan kita ng deadline. Kapag nabayaran mo ng cash ang sampung milyon, sa inyo na ang lupa.’”

Napatingin si Jericho sa kabaong ng lola niya.

“Akala namin nagbibiro lang siya,” patuloy ng Kapitan. “Pero araw-araw, nagtinda siya ng basahan. Araw-araw, nagtipid siya. Yung mga perang binibigay mo? Yung mga sweldo mo na kinukuha niya? Ni isang sentimo, Jericho, walang ginastos ang lola mo para sa sarili niya. Lahat ’yun, dinitretso niya sa bangko. Yung mga barya sa lata? ’Yun ang pangkain niya.”

Page: SAY – Story Around You | Original story.

Umiyak ang isang ale sa gilid. “Noong nakaraang linggo, dumating ang demolition team. Hinarang sila ng lola mo. Dala niya ang sako-sakong pera at tseke. Binayaran niya ang lupa, Jericho. Cash. Nailigtas niya kaming lahat. Ang kapalit… ang puso niya. Napagod na siya kakatawad at kakatrabaho.”

Bumagsak si Jericho sa harap ng kabaong. Ang akala niyang kasakiman ay sakripisyo pala. Ang akala niyang “kuripot” na lola ay ginutom ang sarili at tiniis ang masasakit na salita ng sariling apo para lang masigurong may uuwian silang bahay na hindi na kailanman mababawi ng kahit sino.

Ang tuyo at sinangag na kinasusuklaman ni Jericho noon… iyon pala ang presyo ng kanilang kalayaan.

Niyakap ni Jericho ang malamig na salamin ng kabaong. “Lola… sorry… sorry kung iniwan kita… sorry kung hindi ko naintindihan… La, ang yaman-yaman mo pala. Napakayaman ng puso mo.”

Sa araw ng libing, inihatid si Lola Soling hindi ng mamahaling sasakyan, kundi ng libo-libong tao na naglakad sa ilalim ng init ng araw—mga taong may bubong na sa kanilang ulo dahil sa isang matandang nagtiis maging “kuripot” para sa kinabukasan ng iba.