ISANG MAPANG-APING REAL ESTATE DEVELOPER ANG NAG-UTOS NA GIBAIN ANG BARONG-BARONG NG ISANG LOLA SA GITNA NG BAGYO DAHIL PANIRA DAW ITO SA VIEW NG KANYANG IPITATAYONG CONDO, PERO LAKING GULAT AT PANGINGINIG NIYA NANG DUMATING ANG MGA AWTORIDAD KASAMA ANG SUPREME COURT REPRESENTATIVE

ISANG MAPANG-APING REAL ESTATE DEVELOPER ANG NAG-UTOS NA GIBAIN ANG BARONG-BARONG NG ISANG LOLA SA GITNA NG BAGYO DAHIL PANIRA DAW ITO SA VIEW NG KANYANG IPITATAYONG CONDO, PERO LAKING GULAT AT PANGINGINIG NIYA NANG DUMATING ANG MGA AWTORIDAD KASAMA ANG SUPREME COURT REPRESENTATIVE

Dumagundong ang tunog ng heavy equipment sa isang liblib na sitio sa Rizal. Umuulan nang malakas, tila nakikisama ang langit sa iyak ng mga residente na pilit na pinapaalis sa kanilang mga tahanan. Sa gitna ng kaguluhan, nakatayo si Mr. Dante Toribio, ang may-ari ng Toribio Land Developers. Naka-kapote siya ng mamahalin, nakasapatos ng leather na hindi tinatablan ng putik, at may hawak na megaphone.

“Gibain niyo na ‘yan! Lahat! Walang ititira!” sigaw ni Dante sa kanyang demolition team. “Kailangan malinis ang lupang ito bago mag-groundbreaking ang bago nating luxury condominium bukas! Ayoko ng makakitang kahit isang iskwater dito!”

Sa harap ng isang maliit at tagpi-tagping barong-barong na gawa sa lumang yero at plywood, nakaluhod si Lola Selya. Mahigit sitenta anyos na siya, nanginginig ang payat na katawan sa lamig at takot. Yakap-yakap niya ang isang lumang baul na gawa sa kahoy.

“Sir, parang awa niyo na po,” humahagulhol na pakiusap ni Lola Selya. “Dito na po ako ipinanganak. Dito na rin po namatay ang asawa ko. Wala na po akong ibang mapupuntahan. Kahit bigyan niyo lang po ako ng ilang araw para makahanap ng malilipatan.”

Lumapit si Dante kay Lola Selya. Tiningnan niya ito mula ulo hanggang paa na may halong pandidiri.

“Ilang araw? Binigyan ko kayo ng notice three months ago! Ang titigas ng ulo niyo!” sigaw ni Dante. “Alam mo ba kung magkano ang nawawala sa akin kada oras na nandito pa ang mabaho mong bahay? Panira kayo sa view! Ang papangit niyo tingnan! Kayong mga mahihirap, wala na ngang ambag sa lipunan, kayo pa ang perwisyo!”

“Sir, tao rin naman po kami…” bulong ng matanda.

“Tao? Mukha ba kayong tao sa lagay na ‘yan? Para kayong mga daga na nakatira sa lungga!” Sa sobrang galit, sinipa ni Dante ang lumang baul na yakap ni Lola Selya. Tumalsik ito sa putikan at bumukas. Nagkalat ang mga lumang litrato at isang makapal na envelope na nakabalot sa plastic.

“Gibain ang bahay niya! Ngayon na!” utos ni Dante.

Umugong ang bulldozer. Akmang susugod na ito sa maliit na bahay nang biglang may humarang na itim na SUV. Mabilis na bumaba ang tatlong lalaking naka-amerikana at may kasamang mga pulis.

“Itigil ang demolition!” sigaw ng isang lalaki na may dalang briefcase.

Napahinto ang operator ng bulldozer. Napakunot ang noo ni Dante. “Sino kayo? Ako ang may-ari ng lupang ito! May permit ako galing sa Mayor!”

Page: SAY – Story Around You | Original Story

Lumapit ang lalaking naka-amerikana. Isa itong abogado, si Attorney Robles, kilala at iginagalang sa buong bansa.

“Mr. Toribio,” seryosong sabi ng abogado. “Ako ang legal counsel ng tunay na may-ari ng lupang ito. At ang hawak mong titulo? Isang peke.”

Tumawa ng malakas si Dante. “Peke? Nabili ko ito sa halagang 50 million pesos! Sino ang tinutukoy mong may-ari? Baka multo?”

Tahimik na pinulot ni Attorney Robles ang plastic envelope na tumalsik mula sa baul ni Lola Selya kanina. Pinunasan niya ang putik dito at dahan-dahang iniabot kay Lola Selya na noo’y tinutulungan ng mga pulis na tumayo.

“Hindi multo, Mr. Toribio,” sagot ng abogado. “Nasa harap mo siya.”

Napatingin ang lahat kay Lola Selya. Ang matandang tinawag niyang ‘basura’ at ‘daga’ ay nanginginig na tinanggap ang envelope.

“Si Donya Araceli ‘Selya’ Mondragon,” pakilala ng abogado. “Ang nag-iisang tagapagmana ng Mondragon Estate, na sumasakop sa buong 50 hectares ng lupang ito, kabilang na ang kinatatayuan ng opisina mo sa kabilang kanto.”

Namutla si Dante. Parang binuhusan siya ng malamig na tubig. “H-Hindi totoo ‘yan! Matandang baliw lang ‘yan!”

“Ito ang Original Certificate of Title (OCT) mula pa noong 1950s,” paliwanag ng abogado habang ipinapakita ang dokumento. “Ang titulong hawak mo ay Transfer Certificate of Title (TCT) na napatunayang pineke ng sindikato na binilhan mo. Matagal nang nawawala si Donya Selya dahil pinili niyang mamuhay ng simple matapos lokohin ng sarili niyang pamilya noon. Pero ngayon, lumabas siya para ipagtanggol ang mga taong tinuring niyang pamilya dito sa sitio.”

Tumingin si Lola Selya kay Dante. Wala nang takot sa kanyang mga mata, kundi awa at lungkot.

“Mr. Toribio,” mahinang sabi ni Lola Selya. “Mayaman ka nga sa pera, pero napakahirap mo sa pag-uugali. Ang akala mo, dahil nakatira kami sa barong-barong, wala na kaming karapatan. Ang lupa, hindi ‘yan nadadala sa hukay. Pero ang kasamaan ng ugali mo, ‘yan ang maaalala ng tao.”

“Lola… Donya Selya…” nauutal na sabi ni Dante, unti-unting lumuluhod sa putikan. “P-Pwede nating pag-usapan ito. Babayaran ko po kayo. Dodoblehin ko…”

“Hindi nabibili ang dignidad, hijo,” sagot ni Lola Selya.

Bumaling si Attorney Robles sa mga pulis. “Officer, hulihin niyo na siya. May warrant of arrest na laban kay Mr. Toribio para sa kasong Falsification of Public Documents, Grave Coercion, at Illegal Demolition.”

“Huwag! Parang awa niyo na! Masisira ang pangalan ko!” sigaw ni Dante habang pinuposasan siya. Ang kaninang mapagmataas na developer, ngayon ay puno ng putik ang mamahaling damit at umiiyak na parang bata.

Habang isinasakay si Dante sa patrol car, tumunog ang kanyang cellphone. Tumatawag ang bangko—pinapa-foreclose na ang kanyang mga ari-arian dahil sa natuklasang pandaraya. Sa isang iglap, nawala ang lahat sa kanya.

Humarap si Lola Selya sa kanyang mga kapitbahay na nakatunganga sa pangyayari.

“Mga anak,” sabi niya habang nakangiti kahit basa ng ulan. “Wala nang gigiba sa mga bahay niyo. Ipinapangako ko, ipapaayos natin ang lugar na ito. Sa inyo na ang lupang ito.”

Nagpalakpakan at nag-iiyakan ang mga tao. Sa huli, ang inakala nilang pinaka-mahirap sa kanila ay siya palang may hawak ng susi sa kanilang kalayaan. At ang nag-akalang hari ng mundo, ay bumagsak sa sarili niyang hukay ng kasakiman.