Sa loob ng anim na taon, tiniis ni Maya ang hirap ng buhay sa ibang bansa. Sa Dubai siya nagtrabaho bilang housekeeping staff sa isang hotel—araw-araw naglilinis ng mga kwarto ng ibang tao, nagkukubli ng pagod sa likod ng ngiti, at umiiyak nang tahimik sa gabi kapag namimiss ang mga anak.
Ginawa niya ang lahat para sa kinabukasan nina Josh at Lia, ang dalawang anak na iniwan niya sa pangangalaga ng kapatid niyang si Tita Rina.
Buwan-buwan, halos kalahati ng sahod ni Maya ay ipinapadala niya sa Pilipinas.
“Para sa pag-aaral ng mga bata,” lagi niyang sinasabi sa sarili.
Sa tuwing magchachat si Tita Rina, may kasamang listahan ng gastusin: tuition fee, school projects, allowance, at kung minsan ay “extra para sa recognition day.” Hindi naman nagdadalawang-isip si Maya—lalo na kapag may ipinapakitang litrato ng report card na may matataas na marka.
“Ma, top 3 po ako sa class!” masayang sabi ni Josh sa isang video call.
“Ma, may medal po ako!” dagdag naman ni Lia habang hawak ang maliit na ribbon.
Sa tuwing naririnig iyon ni Maya, napapawi ang pagod niya sa trabaho.
Kaya nang matapos ang kontrata niya pagkatapos ng anim na taon, umuwi siyang puno ng saya at pag-asa. May dala siyang mga pasalubong—bagong sapatos, backpack, at cellphone para kay Josh. Para naman kay Lia, isang pink na bestida na may maliliit na bulaklak.
“Bagay sa prinsesa kong honor student,” pabirong bulong niya habang inaayos ang regalo sa bag.
Paglapag niya sa NAIA, parang bumalik ang tibok ng puso niya. Mainit at maalinsangan ang hangin ng Pilipinas, pero may kakaibang pakiramdam—amoy ng tahanan.
Sumakay siya ng bus pauwi sa probinsya. Habang dumadaan sa mga kalsada, napapangiti siya sa mga karinderya, tricycle, at mga batang naglalaro sa gilid ng daan.
“Konti na lang,” bulong niya. “Mayayakap ko na sila.”
Hindi niya sinabi sa mga anak na uuwi siya. Gusto niya itong gawing sorpresa.
Gusto niyang makita ang saya sa mga mata nila kapag bigla siyang lumitaw.
Ngunit pagdating niya sa bayan, may kakaibang pakiramdam na bumalot sa kanya. May ilang kapitbahay na tila umiwas sa tingin. May iba namang nagbulungan habang siya’y dumadaan.
Hindi niya pinansin iyon.
Nagpunta siya sa sakayan ng jeep.
“Sa school po,” sabi niya sa driver.
Plano niyang sunduin ang mga anak niya pagkatapos ng klase—parang eksena sa pelikula, kung saan biglang darating ang ina at yayakapin ang mga anak na matagal niyang hindi nakita.
Habang papalapit ang jeep sa plaza, bumagal ang takbo dahil sa trapik.
Sa gilid ng kalsada, may ilang batang naglalako ng sampaguita. Pawisan sila sa ilalim ng araw, marurumi ang damit, at paulit-ulit na kumakatok sa mga bintana ng sasakyan.
“Sampaguita po… sampu lang po…”
Napatingin si Maya.
At sa isang iglap, parang tumigil ang mundo niya.
Dahil ang batang lalaking may hawak na garland ng sampaguita… ay si Josh.
At ang batang babaeng nasa tabi niya… ay si Lia.
Hindi na niya alam kung paano siya nakababa ng jeep. Parang kusang tumakbo ang mga paa niya habang nanlalabo ang paningin.
“Josh… Lia…” paos niyang tawag.
Hindi agad siya napansin ng mga bata. Abala si Josh sa pag-abot ng sampaguita sa isang pasahero. Si Lia naman ay nakatayo sa gilid, pawis na pawis at may bahid ng alikabok sa mukha.
Pareho silang payat—mas payat kaysa sa huli niyang nakita sa video call.
Nang marinig ni Josh ang boses, napalingon siya.
Nanlaki ang mata niya.
Sa gulat, nahulog sa kamay niya ang ilang sampaguita na kumalat sa kalsada.
“Ma…?” mahina niyang sabi, parang hindi makapaniwala.
Napaatras naman si Lia, nanginginig ang labi.
“Ma… bakit nandito ka?”
Sa sandaling iyon, napaluhod si Maya sa gilid ng sidewalk. Hindi dahil gusto niyang mag-eksena—kundi dahil parang bumigay ang lakas ng katawan niya sa bigat ng nakita.
Tinakpan niya ang mukha at napahagulgol.
“Mga anak ko… bakit kayo nandito? Ano’ng ginagawa niyo rito?”
Lumuhod si Josh sa tabi niya at dali-daling pinulot ang mga nalaglag na sampaguita.
“Ma… wag po kayong umiyak. Okay lang po kami.”
“Okay?” nanginginig na sabi ni Maya habang tinitingnan ang punit na damit ni Lia at ang maruming tsinelas niya. “Paano magiging okay ‘to? Akala ko nasa school kayo… akala ko honor student kayo!”
Nagkatinginan ang magkapatid.
Napayuko si Josh.
Si Lia naman ay mahina lang na nagsalita.
“Ma… pumapasok po kami sa school… minsan.”
“Minsan?” halos mabasag ang boses ni Maya. “Bakit minsan? Nasaan ‘yung tuition? ‘Yung allowance? ‘Yung perang pinapadala ko buwan-buwan? Sabi ni Tita Rina—”
Biglang natahimik si Josh.
“Si Tita po…”