Noong araw na nalaman kong may dinadala akong buhay sa sinapupunan, iyon din ang araw na may kumatok sa pinto upang subukang bilhin ang aking pag-ibig.
Maaga pa noon sa Quezon City nang makita ko ang dalawang malinaw na guhit sa pregnancy test. Parang tumigil ang mundo ko—may saya, may takot, may kaba. Hindi ko pa man nasasabi kay Miguel ang balita, may tumunog na doorbell. Pagbukas ko, bumungad sa akin ang kanyang ina, si Elena, matikas ang tindig at may hawak na mamahaling itim na briefcase.
Diretso siya sa pakay.
“Tatanggapin mo ang dalawang milyong piso at lalayo ka sa anak ko,” malamig niyang wika.
Binuksan niya ang briefcase sa ibabaw ng mesa. Nakatambad ang maayos na nakasalansang pera. Para akong binuhusan ng malamig na tubig. Tatlong taon kaming magkasama ni Miguel, pinaglaban ang relasyon sa kabila ng pagtutol ng kanyang pamilya. Isa lang akong simpleng babae mula sa Mindanao—malayo sa antas ng kanilang impluwensyang pamilya sa Maynila. Alam kong hindi nila ako kailanman tinanggap.
Sinubukan kong magsalita, ngunit pinutol niya ako. Hindi raw ako nababagay sa kanilang mundo. At kung hindi ako papayag, may iba pa raw siyang paraan.
Napatingin ako sa perang nasa harap ko. Gusto kong isigaw na buntis ako. Gusto kong ipaglaban ang batang dinadala ko. Pero sa mga sandaling iyon, nanaig ang takot at ang pagnanais na ilayo ang anak ko sa gulong hindi ko kayang labanan. Sa huli, tinanggap ko ang pera—hindi para sa sarili ko, kundi para sa kinabukasan ng bata.
Hindi ko hinarap si Miguel. Hindi ako nagpaalam. Tahimik akong naglaho sa buhay niya.
Lumipat ako sa isang tahimik na bayan sa Batangas. Doon, nagsimula akong muli. Umupa ng maliit na apartment malapit sa palengke, naghanapbuhay, at inipon ang natitirang pera. Sa araw, matatag ako. Sa gabi, mag-isa akong umiiyak habang hinihimas ang tiyan ko, iniisip ang lalaking iniwan ko at ang pangarap naming maglakad minsan sa tabi ng Manila Bay.
Dumating ang araw ng panganganak nang hindi ko inaasahan. Maaga akong nanganak. Halos mawalan ako ng malay sa sakit habang dinadala sa ospital. Pagmulat ko ng mata, nasa recovery room na ako. Ang anak ko’y nasa incubator—maliit, marupok, ngunit lumalaban.
Sinabi ng doktor na kailangan lang ng masusing pagbabantay dahil napaaga ang kanyang paglabas, pero maayos naman ang kondisyon niya.
Habang nagpapahinga ako, may lumapit na nars.
“Nabayaran na po ang bill ninyo,” sabi niya. “May nag-iwan din po ng sobre para sa inyo.”
Nangangatog ang kamay kong binuksan iyon.
Sa loob ay isang maikling sulat—at isang pamilyar na pirma sa ibaba.